حقایق بزک شده در بازار لوازم آرایشی ایران

آمار از کجا می‌آیند؟

علاوه بر تأکید رئیس سازمان غذا و دارو بر اینکه ایران هفتمین رتبه مصرف لوازم آرایشی در جهان را دارد، آمار بین‌المللی که پیش از این در رسانه‌ها منعکس شده هم روی همین عدد تأکید دارد. اما این رتبه چگونه به‌دست آمده است؟ این آمار در آوریل سال 2010 اعلام شد و براساس آن ایران 29درصد بازار مصرف لوازم آرایشی خاورمیانه را به‌خود اختصاص داده بود. ابتدا خبرگزاری فرانس پرس به نقل از روزنامه انگلیسی زبان ایران دیلی چاپ تهران و بنا به تحقیقات یک ارگان پژوهشی به‌نام TMBA این رتبه را منتشر کرد. با توجه به برداشت‌های فرهنگی از جامعه ایران این آمار بلافاصله در روزنامه انگلیسی ایندیپندنت و بعد بقیه رسانه‌ها بازنشر و تکرار شد. با گذشت نزدیک به 4سال همچنان به همین آمار استناد می‌شود درحالی‌که جزئیات یا شیوه به‌دست‌آوردن آن مشخص نشده است. چه اینکه هیچ خبری یا نشانی از 6کشور قبل یا کشورهای بعد ایران منتشر نشده است.‌

رتبه ایران هر چه باشد این را نمی‌توان انکار کرد که مصرف لوازم آرایشی در ایران بالاست. اینکه در هر چهارراهی بساط دستفروشی هست که چند قلم لوازم آرایشی مختلف را به نازل‌ترین قیمت عرضه می‌کند، سرانگشتی‌ترین حساب و کتاب‌ها هم نشان می‌دهد این لوازم کمترین نسبتی با حداقل استاندارد‌ها هم ندارند که اگر داشتند اینقدر ارزان عرضه نمی‌شدند. بخش زیادی از محصولات گران‌قیمت عرضه شده هم آنطور که رئیس سازمان غذا و دارو خبر داده احتمالا قاچاق هستند. بازار لوازم آرایشی حتما آنقدر پر سود هست که با وجود تحریم‌ها شرکت‌های سازنده لوازم آرایشی از بازار ایران دل نکنده‌اند. ایران بعد از عربستان بزرگ‌ترین بازار مصرف لوازم آرایشی در خاورمیانه است. قاچاق مواد آرایشی از مبادی غرب و جنوب جای واردات رسمی را پرکرده و اجناس مشابه آسیایی هم از سوی دیگر نیاز‌های این جمعیت بزرگ را تأمین می‌کنند.

آرایش مردان

قبلا کار سلمانی‌ها کوتاه کردن ریش و مو بود که بیشتر اوقات اصلا «مدل» نداشت و برای همه یک شکل انجام می‌شد اما حالا فهرست خدمات سلمانی‌ها بلندتر شده است. مردانی هم هستند که در خانه برای پوستشان کرم «اسکراب» می‌گذارند تا از آن لایه‌برداری کنند. بیشتر این اتفاقات خانگی و خودآموز می‌افتد اما به‌عنوان مثال استفاده از بعضی ماسک‌های زیبایی نیاز به مهارت کافی برای ماساژ دادن دارد وگرنه تمام جوش‌ها و نقطه‌های سیاه پوست را برنمی‌دارد. حالا انگار که این بازار مشتری‌های جدیدی هم برای خودش پیدا کرده است. اگر مردان هم بخواهند به زنان در استفاده از لوازم آرایشی کمک کنند باید هر روز حجم و وزن قابل توجهی از این مواد مصرف شود. مدتی قبل یک آسیب‌شناس اعلام کرد که 7درصد مردان ایرانی از لوازم آرایشی استفاده می‌کنند. مصطفی فروتن این را هم گفته بود که 12درصد بازار مصرف لوازم آرایشی در اختیار این گروه است. علیرضا. ع که یک مغازه سلمانی کوچک با یک صندلی دارد می‌گوید:«مشکل از وقتی شروع شد که آموزشگاه‌های آرایشگری مردانه زیاد شدند و سه‌، چهار ماهه مدرک آرایشگری می‌دادند. کسانی که از این آموزشگاه‌ها بیرون می‌آمدند مثل فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها وارد بازار کار شدند و کاری پیدا نکردند، چون نمی‌توانستند درست مو بزنند برای همین انواع روش‌های ابتکاری را به‌وجود آوردند تا مشتری جذب کنند. »

حقایق بزک شده در بازار لوازم آرایشی ایران

اینطور که علیرضا می‌گوید راه و رسم آرایش مردان به‌تدریج در حال جدا کردن مسیر خود از آرایش‌های زنانه است. یک دهه قبل «گلت» زدن و صاف کردن مو بین پسر‌های جوان رواج پیدا کرده بود. محلولی بسیار قوی که آرایشگران می‌گفتند 60درصد فرمالین دارد درحالی‌که رنگ موها تنها 2درصد فرمالین دارند برای همین هم ادعا می‌شد که مو‌های مردان در مقابل این ماده شیمیایی قوی مقاومت نمی‌کند. حالا نسل دیگری از مواد آرایشی برای مردان کاربرد پیدا کرده‌اند؛ موادی که هر روز در ‌لابه‌لای صفحات پررنگ و لعاب مجلات خانوادگی و جوان پسند تبلیغ می‌شوند. یکی از بازار‌های آرایش مردانه در اختیار فوتبالیست‌هاست که هرازگاهی پای « منشوری» شدن را به میان می‌کشد. در جریان بازی‌های اخیر تیم فوتبال ایران در برزیل مدل موی یکی از بازیکنان مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت و جان تازه‌ای به آرایشگر‌های این صنف داد. هیچ اطلاعات مشخصی از آرایش مردان در دست نیست‌. تنها می‌توان به برخی مشاهدات فردی تکیه کرد و دید که « ابرو برداشتن» برای مردان که یک دهه قبل غیرعادی به شمار می‌آمد، اکنون به اندازه گذشته قبیح یا دست‌کم عجیب نیست و حالا با نام نیمه‌رسمی «کار ابرو» ‌چندان جلب توجه نمی‌کند. ‌ بعضی‌ها هم دلیل دیگری برای استفاده از لوازم آرایشی دارند؛ مثلا پوشاندن سیاهی سیگار کشیدن روی لب‌ها یا ترمیم گود افتادن و آسیب‌هایی که مصرف موادمخدر به پوست اطراف چشم‌ها می‌زنند.

تبلیغ برای مردان

جای دیگری که به‌عنوان بازار لوازم آرایشی شناخته می‌شود بخشی از خیابان منوچهری است. اینجا می‌شود مواد و بیشتر از آن ابزار‌های آرایشی را پیدا کرد. تقریبا هیچ ماده‌ خاصی نیست که فقط برای مردان ساخته شده باشد، اما برخی‌ از آنها مانند بعضی ژل‌های شست‌وشوی پوست برای استفاده مردان شهرت پیدا کرده‌اند. تنها محصول صرفا مردانه انواع رنگ‌مو‌های سبکی است که می‌تواند مو‌های تازه سفید شده را تیره‌کند و پیر شدن را عقب بیندازد. جالب اینکه از تصویر یک بازیگر هالیوودی روی بسته‌بندی «سوبارو» استفاده شده که با ویژگی مو‌های جو گندمی‌اش شناخته می‌شود. در تبلیغات روی جعبه موهای بازیگر به شکلی غیرعادی رنگ شده است. ‌مهم‌تر از بی‌توجهی اقتصادی به این بازار، بی‌توجهی جامعه‌شناختی به آن است. یک جامعه‌شناس و پژوهشگر اجتماعی با هشدار نسبت به افزایش استفاده از لوازم آرایشی در میان جوانان گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد سن استفاده از مواد آرایشی به دوران دبستان رسیده است. هشدار دکتر امان‌الله قرایی‌مقدم جامعه‌شناس درباره این موضوع به 4سال قبل برمی‌گردد که گفته بود: «استفاده از لوازم آرایشی در سال‌های اخیر تنها خاص زنان نیست بلکه این مسئله به شیوه‌های مختلف در بین مردان نیز افزایش پیدا کرده است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد سن استفاده از مواد آرایشی به دوران دبستان رسیده است.» آیا بازار آرایش صورت خودش را هم بزک دوزک کرده و مانع از دیدن حقایق واقعی این ماجرا شده است؟

دوشنبه 17 آذر 1393

 روزنامه همشهری شماره 6418 صفحه 8

http://hamshahrionline.ir/details/280438/Health/publichealth

/ 0 نظر / 46 بازدید