ژوپیتر و ماتریکس

ژوپیتر و ماتریکس

محمد سرابی

بزرگترین سیاره منظومه شمسی نه از خاک و نه از سنگ ساخته شده است. مشتری یا ژوپیتر از گاز و بخار و مایع گردان و پر آشوبی تشکیل شده و شاید بشود تصور کرد خدایان اساطیری که زمانی در قله‌کوه‌های بلند ساکن بودند الان در عمق این ابر‌های قرمز زندگی می‌کنند.

فیلم صعود به مشتری Jupiter Ascending 2015 که به فارسی ژوپیتر بالارونده هم ترجمه شده است همین ایده خیالی را مطرح می‌کند. آخرین اثر واچفسکی‌ها چیزی بین سه گانه مشهور متعلق به خود آن‌ها ماتریکس و مجموعه فیلم‌های جنگ ستارگان ( باز هم با ترجمه فارسی جنگ‌های ستاره‌‌ای) جرج لوکاس است.

آثاری از بن مایه ماتریکس را می‌‌توان در این فیلم پیدا کرد. وجود جهان موازی با جهان عادی و روزمره انسان‌ها، امکان ارتباط انسانی که زندگی و شغل عادی دارد با دنیای پر از جنگ و رقابت دیگر و درگیری بدنی و سلاح‌های عجیبی که به کار گرفته می‌شوند.

در ژوپیتر صعود کننده باز هم آدم‌هایی که فکر می‌کنند زندگی عادی دارند محصولات مزرعه موجوداتی برتر هستند اما این ماجرا مانند ماتریکس به شکل معما گونه طرح نمی‌شود. در قسمت اول ماتریکس زمان قابل توجهی صرف شد تا شخصیت نیو پی به معمای اصلی ببرد و جزئیات حتی تا آخر فیلم هم حل نشده بود. در ژوپیتر صعود کننده معمای خاصی در بین نیست و شرایط به سرعت شرح داده شد.

انتقادی که به ژوپیتر بالارونده می‌شود چند پاره بودن شکل فیلم است. زمانی که ژوپیتر جونز در حال دریافت عنوان سلطنتی است با طنز عروسکی روبرو هستیم. بخش‌هایی از فیلم شبیه ژانر وسترن است که در آن شخصیت زن ماجرا نیاز به کمک یکه سوار دارد و دائم هم از جایی سقوط می‌کند! هجوم کین وایز برای شکستن سپر دفاعی قصر تیتوس آبراساکس، یادآور تعقیب و گریز‌ در فیلم‌های اول جنگ ستارگان است و صحنه جنگ در قرارگاه بالم آبراساکس به فیلم‌های استیم پانک Steampunk بیشتر شباهت داشت. آثار دیگر واچفسکی‌ها مانند مسابقه سرعت یا اطلس ابر از انسجام بیشتری بهره مند بود اما به نظر می‌رسد تلاش برای تجاری کردن فیلم باعث تسط جلوه‌های ویژه بر یکدستی فضا شده است.

از طرف دیگر نمی‌توان فیلم را چندان علمی - تخیلی دانست زیرا جنبه علمی آن از قدرت کافی بهره ندارد. کسانی که داستان فولکور اروپایی دیو و دلبر را مثال می‌زنند، در کلیسا‌های قدیمی با نشان حلقه روی انگشت دست چپ ازدواج می‌‌کنند، لباس شب می‌پوشند و برای امواتشان شمع روشن می‌کنند به جای اینکه موجوداتی برتر و مسلط به کهکشان جلوه کنند شبیه انسان‌هایی مهاجر به فضا میایند. صحنه‌های درگیری طوری ساخته شده است که نیاز به پخش روی پرده‌های وسیع دارد و بازماندن پایان فیلم و زنده ماندن شخصیت‌های اصلی نشان می‌دهد که می‌توانیم در انتظار قسمت‌های بعدی ژوپیتر باشیم. شاید این قسمت‌ها نقاط ضعف این فیلم را تکرار نکرده باشند.

روزنامه روزان 29 اردیبهشت 94

/ 0 نظر / 51 بازدید