کتاب تاریخ مختصر اسطوره

 

 

زمانی که جهان یک اسطوره بزرگ بود

 

کتاب تاریخ مختصر اسطوره

محمد سرابی

 

اسطوره را معمولا داستان های خیالی قدیمی می دانیم که به درد ساختن فیلم‌های هالیوودی یا بازی‌‌های رایانه‌ای‌ می‌خورد. دست بالا آن را بخشی از ادبیات و هنر باستانی به شمار میاوریم اما اسطوره زمانی تمام زندگی بشر بود چنانکه هرچه انجام می‌داد و هرچه که می‌دانست در قالب آن جای می‌گرفت. اسطوره‌ها از جهان دیگری صحبت می‌کنند که در کنار دنیای ما حضور دارد و هرچه که روی زمین می‌بینیم و می‌شنویم همتایی قوی‌تر و پایدار تر در آسمان دارد

«کارن آرمسترانگ» پژوهشگر ادیان در کتاب «تاریخ مختصر اسطوره» روایت کوتاهی از زندگی بشر را نقل می‌کند از زمانی که انسان‌ها در طبیعت زندگی می‌کردند و جهان را از دید یک قبیله کوچنده و شکارچی می‌دیدند. اسطوره‌ها در این دوران همه‌جا حضور داشتند.

«یکی از مشخصه‌های اسوره‌شناسی کهن سنگی حرمت گذاری فراوان انسان به حیواناتی است که ناگزیر است آنها را بکشد. شکار فعالیتی مقدس است که اضطراب بالایی دارد. آنها درباره انسان‌هایی که تبدیل به حیوان شده‌اند داستان‌هایی می‌گویند و کشتن یک حیوان را معادل کشتن یک انسان می‌دانند» صفحه 20

زمانی که بشر به کشاورزی پرداخت هم اسطوره‌ها حضور داشتند زیرا معمای بزرگ این بود که چگونه زمین خشک می‌تواند مادر همه گیاهانی باشد که رشد می‌کنند تا غذای انسان شوند. به همین دلیل است که در اسطوره‌های باستانی برای گیاهان هم خدایانی تعریف شده‌اند که هدیه‌ها یا مراسمی دارند و به باروری زمین کمک می‌کنند. یا اینطور که در روایت‌های آفرینش جهان می‌خوانیم شخصیت‌های مقدسی که پیکرشان به آب و خاک و گیاه تبدیل شد و در چرخه زندگی قرار گرفت. آرمستراگ در بخش‌های دیگر کتاب این را هم شرح می‌دهد که در دوران‌‌های متاخر چگونه اعتقاد به ادیان جدید و پس از آن رشد دانش دیدگاه بشر را به اسطوره عوض کرد. جهان اسطوره‌ها از انسان دورتر شد اما تلاش کرد به حیات خود ادامه دهد.

« اسطوره بود که به زندگی معنا می‌بخشید. از قرن شانزدهم به بعد شواهدی از نوعی نومیدی کرخت کننده را می‌بینیم و حسی از ناتوانی و خشم  در پی فروریختن اندیشه‌های اسطوره‌ای کهن و این‌که چیز تازه‌ای جای آن را نگرفته بود.» صفحه 86

بخش پایانی کتاب به آخرین اتفاقاتی که در مسیر زندگی اسطوره‌ها رخ داد اختصاص دارد و تا ابتدای قرن معاصر پیش می‌آید. زمانی که مردم مجبور بودند بین اعتقاد به علوم عقلانی و تجربی یا دانسته‌های محاسباتی و باورکردن جهانی که در آن نماد‌ها و داستان‌های باشکوه و رمزآمیز دائما جریان داشت یکی را انتخاب کنند.

کتاب تاریخ مختصر اسطوره با ترجمه عباس مخبر و  توسط انتشارات مرکز منتشر شده است. این کتاب مرور سریعی بر زندگی بشری است که زمانی در دنیایی کاملا آیین و مقدس زندگی می‌کرد و اکنون از آن دور مانده است.

روزنامه اعتماد – ضمیمه کرگدن – 15 اردیبهشت 94

 

/ 0 نظر / 42 بازدید