خانم وزیر جنگ

خانم وزیر جنگ
 

محمد سرابی/روزنامه‌نگار


«کارمه چاکن» وزیر جنگ اسپانیا یکی از اولین زنانی بود که به این سمت منصوب شد، درحالی ‌که هیچ تجربه‌ای از فعالیت نظامی نداشت. او عضو حزب سوسیالیست و دانش‌آموخته حقوق بود و تلاشی هم برای رسیدن به وزارت جنگ نکرده بود اما حوزه لوئیز رودریگز ساپاترو نخست‌وزیر که خودش را مدافع حقوق زنان می‌دانست، قصد داشت کابینه‌ای با تعداد زیادی وزیر زن بسازد و به همین دلیل از چاکن در این سمت استفاده کرد. قبل از چاکن همه وزیران جنگ اسپانیا مرد بودند اما چیزی که باعث شد توجه همه به زن‌بودن او جلب شود، این بود که چاکن درست در زمان معرفی کابینه باردار بود.  زمانی که او به‌عنوان وزیر جنگ به بازدید از رژه نظامیان رفت، سعی کرد تا جای ممکن جدی و قوی به نظر بیاید و با قاطعیت و تنها در مقابل صفوف آنها ظاهر شد اما مدت کمی تا تولد نوزادش باقی مانده بود و ظاهر چاکن سوژه عکاس‌ها شد. این اتفاق موجب انتقاد بیشتر به ساپاترو شد که در کابینه به جای این‌که به کار‌آمدی وزرا توجه داشته باشد، بر برابری جنسیتی تمرکز کرده بود. با این حال، مشکلی برای چاکن پیش نیامد و او از ٢٠٠٨ تا ٢٠١١ به کار ادامه داد.
در سال‌های بعد تعداد وزرای جنگ زن در اروپا بیشتر شد؛ چنانکه موضوع جنسیت در این سمت از بین رفت. نخست‌وزیری ترزا می‌ در انگلیس که نتیجه رقابت بین دو زن بود هم، اتفاق دیگری بود که بر توانایی زنان در جایگاه‌های سنتی مردان تأکید می‌‌کرد. سلف او مارگارت تاچر نقش مهمی در منازعه‌های دوران جنگ سرد داشت و بر استفاده از نیرو‌های نظامی هم تکیه می‌‌کرد. عکس او که با روسری و عینک سوار تانک شده بود، یکی از تصاویر معروف این نخست‌وزیر است. ‌سال قبل یکی از نمایندگان مجلس عوام انگلیس از ترزا می‌پرسید؛ آیا از سلاح هسته‌ای که منجر به مرگ ١٠٠‌هزار نفر شود، استفاده خواهید کرد و او با قاطعیت جواب داد بله، منطق اصلی بازدارندگی این است که دشمنان ما بدانند آماده‌ایم تا از سلاح‌های هسته‌ای استفاده کنیم.  حدود ٣٠ کشور جهان در قرن جدید از زنان در وزارت جنگ استفاده کرده‌اند و این محدود به کشور‌های مرفه اروپایی نیست. اما نکته اینجاست که این کشور‌ها معمولا در جنگ‌های امروز شرکت ندارند و درحال کاهش بودجه دفاعی خود هستند. دیکتاتور‌های نظامی جهان جنوب یا کشور‌هایی از جهان شمال که بر نیرو‌های مسلح خود تکیه دارند، مانند روسیه و آمریکا تاکنون این کار را انجام نداده‌اند. رویکرد ناتو این است که حداقل ٢‌درصد تولید ناخالص داخلی اعضایش به ارتش اختصاص پیدا کند ولی خیلی از این اعضا مانند آلمان به همین رقم هم راضی نیستند و نمی‌خواهند پول‌های خود را صرف ارتش گسترده کنند بلکه ترجیح می‌دهند نیروی نظامی کوچک اما متخصص داشته باشند. این نیرو‌ها در عملیات صلح‌بانی یا رفع تهدید‌های تروریستی به کار گرفته می‌شوند. مقابله با عملیات‌های تروریستی گروه‌‌های جهادی در اروپا هم چیزی نیست که تنها در اختیار وزرای دفاع باشد و در هر کشور گروه بزرگی از ادارات امنیتی تا وزارت کشور در آن سهم دارند.
کارمه چاکن تنها صاحب یک فرزند شد. او در‌ سال ٢٠١٧ و در ۴۶سالگی به شکلی ناگهانی و بر اثر ناراحتی قلبی درگذشت. وزیر دفاع فعلی اسپانیا هم زنی به نام ماریا دلورس گارسیا است. ظاهرا به نظر می‌آید انتصاب وزرای زن یک حرکت پیشرو برای شکستن موانع عظیم در برابر رشد و موفقیت زنان در کنار مردان و جنسیت‌زُدایی از سیاست است اما می‌شود از زاویه دیگری به این روند نگاه کرد. این فرض مطرح شده است که سیاستمداران کشور‌های اروپایی می‌خواهند با انتصاب زنان به این سمت‌ها، به جهان این پیام را بفرستند که به دنبال انجام عملیات جنگی نیستند. در واقع روسای‌جمهوری و نخست‌وزیران با تعیین وزیر جنگ از میان زنان جوان بدون تجربه نظامی، به درون کشور خود نشان می‌دهند که به برابری جنسیتی متعهد هستند و به کشور‌های دیگر اعلام می‌کنند که تا جای ممکن از جنگ پرهیز خواهند کرد. می‌توان تصور کرد که در این مورد باز هم از زنان به صورت یک ابزار استفاده شده است.

روزنامه شهروند - 

شماره ۱۲۱۱ | ۱۳۹۶ چهارشنبه ۸ شهریور
http://shahrvand-newspaper.ir/news:nomobile/main/111116/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF
/ 0 نظر / 64 بازدید