پل‌های معلق

 

پل‌های معلق

محمد سرابی

تصاویری که از شهر‌های بزرگ آینده کشیده می‌شود ساختمان‌های بلند،‌ خیابان‌های چند طبقه و خودرو‌های پرنده‌ای را نشان می‌دهد که بین آن‌ها حرکت می‌کنند. در آن زمان روی زمین دیگر جایی برای خودرو‌ها نیست و لایه لایه پل و خیابانی طولانی مانند مارپیچ‌هایی از بین برج‌های چندین طبقه به هرطرف کشیده‌ شده‌اند و خودرو‌های بزرگ و کوچک روی این بزرگراه‌ها یا به شکلی شناور در هوا بدون اینکه با هم برخورد کنند یا به زمین بیفتند مسیر مستقیم خود را ادامه می‌دهند.

در چند دهه گذشته شهر‌های بزرگ به همین سمت پیش رفته بودند. از زمانی که خودرو‌ها جای خودشان را در زندگی شهری باز کردند ساختن مسیر‌هایی که بتوانند در آن جولان دهند ضروری شد. خیابان‌ها و کوچه‌ها بزرگتر شدند. همینطور که هر شهر پیشرفت می‌کند و قیمت هر متر آن بالاتر می‌رود ظرفیت خیابان‌های مرکزی شهر‌ها پر می‌شود و باز هم خودرو‌های بیشتری به سوی آن میایند و پشت سر هم در صفوف منظم می‌ایستند تا جای کوچکی برای حرکت کردن یا پارک کردن پیدا کنند. مرکز شهر همیشه گرانقیمت و پر جنب و جوش است. جایی که مهم‌ترین مشاغل و بهترین در آمد‌ها را در خود جای داده است. رونق شهر و حیات آن به شلوغ ترین نقاط بستگی دارد که مثل آهنربایی همه چیز را به سمت خود می‌کشد و فشرده می‌کند. رفت و آمد در فضایی کوچک آنقدر زیاد است که تاکسی‌ها و اتوبوس‌ها هم معابر را پرکرده‌اند. از ایستگاه‌های مترو جمعیت بیرون می‌زند و به پیاد‌ه رو‌ها می‌ریزد. در جایی که بازار معروف کالایی باشد، موتور سیکلت‌ها و گاری‌های دستی و گاهی وانت‌ها که بار‌هایی را جابه‌جا می‌کنند در هرگوشه هستند و صدای فریاد و بوق زدن دائم شنیده می‌شود و با تمام محدودیت‌ها باز هم نمی‌شود به ترافیک غلبه کرد.

امروز استفاده از خودرو‌های شخصی در مصاف با حمل و نقل عمومی به حدی رسیده است که روی خیابان‌هایمان هم خیابان‌های دیگری می‌سازیم و از کنار و وسط آسفالت ستون بالا می‌بریم تا راه خودرو‌ها غیر از زمین به آسمان هم باز شود اما زیاد طول نمی‌کشد که خودروسازان تولید کنند و لیزینگ کاران بفروشند و شهروندان بخرند و در شریان‌های شهر به جریان بیندازند. زمانی گفته شد که ظرفیت خیابان‌های پایتخت پر شده است و با شدتی که خودرو‌ها در کشور تولید می‌شوند گسترش خیابان‌ها نمی‌تواند از سرعت خط تولید آن جلو بزند. شاید باید یک کپی معلق از تمام خیابان‌‌ها بسازیم و یک باره ظرفیت آن‌ها را دو برابر کنیم.

در ابتدای قرن جدید برخی از شهر‌هایی که چند دهه قبل ساخت خیابان‌های چند طبقه را تجربه کرده بودند این راه را کنار گذاشتند. حتی بعضی‌ها مسیر برعکس را دنبال کردند و در آن تعدادی از بزرگراه‌ها کاربری خود را از دست دادند یا در جریان تغییرات جدید شهر تخریب شدند.هدایت شهروندان به حمل و نقل عمومی در کنار استفاده از فناوری ارتباطات که مراجعه حضوری برای هر کار کوچک اداری را کم می‌‌کرد هجوم خودرو‌ها به مرکز شهر را کمتر کرد. شهر‌ها به این پی بردند که باز کردن راه خودرو‌های شخصی یا سواری‌ها ساختن خیابان‌های روی‌هم نیست. شاید در قسمت‌هایی از شهر این کار لازم باشد اما نباید ورقه‌های بتنی را همه سو کشید هرچند که سمبلی از معماری و شهر‌سازی باشند و حسی از حرکت به سوی آینده را بسازند.

نمی‌توان با اطمینان گفت که شهر‌های آینده چه شکلی خواهند داشت و حرکت خودرو‌ها در چند سطح آن‌ها انجام می‌شود اما هرقدر شهر را عوض کنیم و راه‌های تازه بسازیم باز هم خودرو‌های بیشتری به خیابان‌های شهر اضافه می‌شوند.

روزنامه همشهری 30 فروردین 94

/ 0 نظر / 19 بازدید