چشم‌های شربت گل

چشم‌های شربت گل
 

محمد سرابی

چند روز پیش عکس‌ یک کودک جنگ‌زده عراقی در رسانه‌ها منتشر شد که معلوم نیست می‌خندد یا گریه می‌کند. در میانه جدال‌های موصل عکس‌های فراوانی از کودکان آواره و آغشته به خاک و خون گرفته شده است. از زمانی که داعش در این منطقه ظهور کرد، هر روز تصاویری از آواره‌های جنگی یا کسانی که در خانه و زندگی خود به دام افتاده‌اند و بمب و خمپاره خانه‌هایشان را بر سرشان خراب کرده است، دیده می‌شود.
در دوران سلطه اینترنت هر کدام از این عکس‌ها به سرعت در جهان پخش و در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته می‌شود. مدت‌ها قبل از این‌که چنین رسانه‌هایی به وجود بیایند، خبرنگاری و عکاسی به کاغذ و قلم و نگاتیو دوربین‌ها وابسته بود. اگر فرصتی برای ثبت اطلاعات از دست می‌رفت، دیگر قابل باز‌یابی و جست‌وجو نبود، برای همین هم سال‌های‌ سال عکسی با نام «دختر افغان» دست به دست می‌شد که در آن یک دختربچه با چشمان درخشان به دوربین خیره شده است. دختربچه‌‌ای با شال آجری‌رنگ و ظاهر عادی و گردوخاک گرفته که از آوارگان افغانی انتظار می‌رفت، طوری به عمق لنز خیره شده بود و چشمانش چنان برقی داشت که گویی نور خاصی از آنها به بیرون می‌تابید. استیو مک کوری عکاس مجله نشنال جئوگرافی در ‌سال ١٩٨۴ در پناهگاه آوارگان ناصرباغ پاکستان درحال عکسبرداری با دوربین نیکون و فیلم کداک بود که این دختربچه را دید و یک‌بار شاتر دوربین را فشار دارد.‌ سال بعد عکس روی جلد مجله چاپ و صاحب شهرت جهانی شد، درحالی ‌که هیچ‌کس نمی‌دانست دختربچه کیست. مک کوری هم در سال‌های ١٩٩٠ به دنبال او گشت ولی نتوانست موفق شود. عکاس ١٧‌سال بعد باز در افغانستان درحال عکس‌گرفتن بود و این‌بار شربت گل را پیدا کرد. این زن تا آن موقع عکس خودش را که در جهان معروف شده‌بود،‌ ندیده بود. چهره شربت گل شکسته و فرسوده شده بود و صورتش ظاهر غمباری داشت اما حلقه مردمک چشم‌هایش همان‌طور باقی مانده بود.
همان موقعی که شربت گل با نام دختر افغان شناخته می‌شد، او را به «مونالیزا» نقاشیِ معروف تشبیه کرده بودند. این‌بار هم دختربچه عراقی شبیه مونالیزا دانسته شده ولی هنوز مشخصات دقیق دیگری از عکاس یا سوژه در دسترس نیست. جالب این‌که یک مونالیزای دیگر در ارتباط با داعش پیدا شده است. چند وقت قبل گروه‌های مسلح فیلیپینی به نام ماوتی که با داعش بیعت کرده بودند، شهر ماراوی این کشور را اشغال کردند و صحنه‌هایی مانند خاورمیانه را در آن سوی دنیا به وجود آوردند. بعد از کشته و زخمی‌شدن تعداد زیادی از مردم منطقه، این گروه‌ها تا حدی سرکوب شدند. حالا شایع شده است در میان آنها زنی به نام مونالیزا دستگیر شده که نقش مهمی در سطوح بالای گروه داشته است. اطلاعات تأییدشده‌ای دراین‌باره وجود ندارد.
شربت گل بعد از دردسر‌هایی که ‌سال قبل در پاکستان داشت، اکنون در افغانستان زندگی می‌کند و ٣ دختر دارد. گروه موسیقی «نایت ویش» از کشور فنلاند، در‌ سال ٢٠١۵ آهنگ بدون کلامی به نام «چشم‌های شربت گل» در آلبوم «زیباترین اشکال بی‌پایان» منتشر کردند. در این آهنگ ۶ دقیقه‌ای قرار بود ترانه‌ای خوانده شود ولی درنهایت تنها صدای همسرایی آرام بچه‌ها شنیده می‌شود؛ نمادی از هزاران ‌هزار کودک دیگری که کودکی خود را در جنگ می‌گذرانند.

شماره ۱۱۷۰ | ۱۳۹۶ چهارشنبه ۲۱ تیر
روزنامه شهروند
http://shahrvand-newspaper.ir/news:nomobile/main/105604/%DA%86%D8%B4%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A8%D8%AA-%DA%AF%D9%84
/ 0 نظر / 16 بازدید