کتاب هنر دقت – نوشته مایکل اوپیتس

 

 

شمن ‌های سرزمین کور

 

نگاهی به کتاب هنر دقت – نوشته مایکل اوپیتس و احمد الستی

 

محمد سرابی

 

ساختن فیلم مستند با سوژه‌ای که در همین نزدیکی است اگرچه سختی‌های خاص خودش را دارد اما به نسبت سوژه‌های دور افتاده ساده‌تر است. باید چند نفری را برای صحبت در مقابل دوربین راضی کنید و اگر آن‌ها قبلا با فیلمبرداری برخورد داشته باشند کار ساده‌تر هم می‌شود اما هر قدر از شهر دور شوید ساخت فیلم سخت تر می‌شود. اگر از کشور خودتان هم خارج شوید که دیگر باید آماده یک پروژه طولانی باشید. اگر سوژه باقیمانده شمن‌های آسیایی باشند که در جوامع کوچک روستایی هنوز هم گوشه‌های از آیین‌‌های خود را اجرا می‌‌کنند و شما امکانات آنالوگ را در اختیار داشته باشید می‌شود مدتی طولانی درباره اینکه چطور این فیلم را ساختید صحبت کرد. کتاب «هنر دقت» از انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه یکی از این فیلم‌ها را بررسی می‌کند.

«مایکل اوپیتس» مدرس مستند سازی و مردم نگاری دانشگاه مونیخ قبل از ساخت این فیلم در میان قوم ناگار زندگی کرده و دو کتاب درباره آن‌ها نوشته بود. او فیلم‌ » شمن ‌های سرزمین کور» را در سال‌های 80 میلادی ضبط و تدوین کرد و گفتگویی مفصل که بیشتر متن کتاب را تشکیل می‌دهد در آمریکا و در سال 1986 بین او و «احمد الستی» عضو هیات علمی دانشگاه تهران انجام شده است. جالب اینکه دوربین را «مهدی صاحبی» فیلمبردار ایرانی که اکنون در اروپا ساکن شده هدایت می‌کرده است. فرهنگ مردم نپال در سال‌های 80 هنوز از فناوری‌های جدید آسیب ندیده بود. با وجود اینکه پای رادیو به این منطقه باز شده بود و تبلیغات مائوئیست‌ها هم رفتار‌های سنتی را سرکوب می‌کرد اما آیین‌های دینی هنوز بخشی از زندگی مردم بودند.

قسمتی از کتاب به موضوع کلی فیلم‌های مستند ارتباط پیدا می‌کند و اینکه چگونه و چقدر می‌توان اطلاعات علمی را از برداشت‌های کارگردان و محدودیت‌های فنی تفکیک کرد. اگرچه این کتاب مکمل فیلم ساخت شده در کوهستان‌های نپال است اما اگر فیلم را هم ندیده باشید باز هم خواندن کتاب به درک فیلم‌های مستند مردم نگارانه کمک می‌کند.

روزنامه اعتماد ضمیمه کرگدن 13 مرداد 94

/ 0 نظر / 36 بازدید