کتاب بازگشت به دریاچه ژنو

سلاح بی استفاده

 

کتاب بازگشت به دریاچه ژنو

محمد سرابی

بین فرهنگ آلمان و روسیه پیوندی وجود دارد که درجریان حوادث تاریخی مانند جنگ‌های جهانی و تحولات اقتصادی و اجتماعی قبل و بعد از آن‌ها شکل گرفته است. این پیوند را می‌توان در ادبیات این کشور‌ها هم دید. مجموعه داستان «بازگشت به دریاچه ژنو» شامل یازده داستان کوتاه از نویسندگان آلمانی به ترجمه « سعید فرهودی» و از انتشارات نون است که عنوان کتاب از نام اولین داستان آن گرفته شده است. ماجرا در سال 1918 رخ می‌دهد مردی بی‌نام و نشان سوار بریک کلک چوبی روی دریاچه ژنو سویس پیدا می‌شود. غریبه ژولیده که توجه اهالی شهری در ساحل دریاچه را جلب می‌کند سربازی روس است که برای جنگیدن در جایی که آن را نمی‌شناخته به خدمت گرفته شده و بعد از فرار از صحنه نبرد در فرانسه خودش را به دریاچه رسانده و خیال می‌کند که با گذشتن از آن راهی به روسیه پیدا می‌‌کند.

نام اشتفان تسوایک نویسنده این داستان برای خوانندگان ایرانی آشنا است همینطور دیگر نویسندگانی مانند هانریش بل و گونترگراس که در این کتاب داستان‌هایشان را می‌خوانیم. بل از معلول جنگی نوشته است که به دنبال کار می‌گردد و گراس از پیرزنی که درگیر تعقیب و گریز فراریان و ژاندارم‌ها می‌شود.

بعضی از دیگر نویسندگان کمتر شناخته شده این کتاب این مجموعه متولد روسیه هستند و درباره آن می‌نویسند مانند « لو شیشرنین» که از خیانت‌ها و مجازات‌های عوامل مقابله با بلشویک‌ها می‌گوید یا « بوریس رژابنتین » که داستان خانواده گمشدگان جبهه جنگ را نقل می‌‌کند. اثر جنگ‌های‌ جهانی بر بیشتر داستان‌های کتاب دیده می‌شود. تاثیری که این اتفاق بر فرهنگ جامعه آلمان گذاشت مسیر جدیدی را برای نویسندگانی که آن را تجربه کردند آنچنان زیاد بود که مسیر ادبیات غنی آلمانی به عنوان کشوری که پیشینه ادبی طولانی دارد تغییر داد. در بخشی از داستان گریز اثر تنها نویسنده زن این مجموعه کریستینا ولف، یک دختر بچه‌ به افسران آمریکایی‌ سوار برجیپ که آلمان را فتح کرده‌اند، نگاه می‌کند و از روی قهقه زدن، آدامس جویدن، یونیفرم‌های تمیز و رفتار تحقیر آمیز آن‌ها با آوارگان جنگی حدس می‌زند که « چون از شکست ما مطمئن بودند، در تمام مدت این جنگ اسلحه کمری خود را از غلاف در نیاورده‌اند».

روزنامه اعتماد  22 تیر 94 – ضمیمه کرگدن

/ 0 نظر / 13 بازدید