محمد سرابی

www.msarabi.com

 
کم آبی در کشتزار‌های انگور
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۳:٤٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٧ شهریور ۱۳٩۳
 

کم آبی در کشتزار‌های انگور

 

محمد سرابی

 

بحران آب که در تابستان امسال قزوین به شدت بروز کرد و با اتمام فصل گرما نیز ادامه خواهد داشت نشان داد که تهدید کم ‌آبی در این استان چه ابعادی دارد. کشتزار‌های انگور تاکستان که در طول سالیان دراز پدید آمده بود در معرض خطر بزرگی هستند  و دور نیست که آسیب جدی به انگورکاران وارد شود.

کمبود و بحران آب ناشی از خشکسالی های پی درپی، بسیار جدی شده است و درخواست های مداوم مسئولان و البته نداشتن راهکار قطعی و برنامه ریزی هدفمند در ابعاد کشوری نشان از شرایط بحرانی این منبع حیاتی دارد. مسلما مصرف آب در بخش کشاورزی قزوین بسیار زیاد است و نمی‌توان تصور کرد که در صورت صرفه‌جویی شهری، منابع لازم برای کشاورزی تامین می‌شود اما این بهانه خوبی برای صرفه جویی نکردن نیست.

بنا به آمار‌ها در حال حاضر ایرانی ها 2 برابر استاندارد جهانی آب شهری استفاده می کنند و در بخش کشاورزی نیز با بازدهی بسیار کم بخش زیادی از آب را هدر می دهند. ایران با متوسط بارندگی 230 میلیمتر در سال که البته از یکنواختی توزیع مناسبی نیز برخوردار نیست، در ناحیه خشک و نیمه خشک کره زمین قرار گرفته است و به دلیل اینکه میزان تبخیر آن بسیار بیشتر از بارندگی است با خشکسالی شدیدی در عرصه های مختلف طبیعی دست وپنجه نرم می کند.

اما مگر نه این است که وقوع خشکسالی همیشه جز جدانشدنی تاریخ این سرزمین بوده است؟ در شرایط فعلی به علت افزایش بسیار زیاد جمعیت و بالارفتن سطح بهداشت و همینطور کشاورزی توسعه یافته که در سطوح بسیار بزرگی اقدام به کاشت گیاهان می‌کند نیاز به آب بیشتر شده است.

صرفه جویی و مصرف صحیح آب در شرایط کنونی بسیار حایزاهمیت است و تک تک افراد جامعه می توانند سهمی در آن داشته باشند به عنوان مثال اگر هر فرد از جامعه فعلی ایران به طور متوسط روزانه یک لیتر در مصرف آب صرفه جویی کند، روزانه 75هزارمترمکعب آب از هدر رفتن مصون می‌ماند که معادل نزدیک به 30 میلیون مترمکعب در سال است.

این آب می تواند به مسیر مصرف درست برگردد و باعث افزایش منابع رو به پایان شود. روش های بسیار آسانی وجود دارد که در صورت رعایت آن می توان بیش از یک لیتر در روز در مصرف آب صرفه جویی کرد کاهش مدت زمان و جلوگیری از هدررفت آب در زمان استحمام؛ تنظیم شناور مخازن سرویس‌های بهداشتی به گونه ای که حداقل یک لیتر از حجم مخزن در هربار استفاده کاهش پیدا کند. آبیاری باغچه های منازل در شب تا مانع بخار شدن آب از روی سطح خاک شود، جلوگیری از هدررفت آب در شستن ظروف در آشپزخانه و شستن اتومبیل با حداقل آب از روش های بسیار ساده کاهش مصرف آب هستند. با این حال روش های متنوع دیگری نیز وجود دارند که با اندکی اهتمام و توجه ویژه به حفظ سرمایه آبی کشور می توان از اتلاف و اسراف آب در آن‌ها جلوگیری کرد تا فرهنگ صرفه جویی در تمام فصول سال باید در بین اقشار جامعه، چه شهری و چه روستایی نهادینه شود.

با نیل به این هدف، هم تضمینی نسبی برای افزایش منابع آب آشامیدنی ایجاد می شود و هم سهمی در توسعه کشاورزی، صنعتی و اقتصادی جامعه ایفا خواهد شد. بهبود فرهنگی جامعه نیاز به آموزش مستمر تا فراگیرشدن آن در سطوح و لایه های مختلف جامعه دارد که این کار مهم برعهده نهادها و متولیان فرهنگی است تا به نتیجه مطلوب برسد. با توجه به نفوذ پررنگ صداوسیما در کشور می توان از این توانمندی در ترویج فرهنگ صرفه جویی آب به عموم اقشار جامعه بهره گرفت. مسئولان استان‌ قزوین که در زمینه منابع تامین آب با مشکل مواجه هستند‌ این روز‌ها به دنبال لوله‌کشی از سد‌ها و حفر چاه جدید هستند درحالی که اگر صرفه‌جویی رعایت نشود هیچ‌یک از این راهکار‌ها مفید نخواهد بود و هر مقداری از آب به دست آمده هم نمی‌تواند نیاز شهروندان را تامین کند.

همشهری استان قزوین  17 شهریور 93


 
 
شهر‌های ما و گرفتاری بحران آب
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٢:٢٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٦ اردیبهشت ۱۳٩۳
 

شهر‌های ما و گرفتاری بحران آب

*محمد سرابی

 همزمان با گرم‌تر ‌شدن هوا در بیشتر نقاط کشور مانند استان قزوین زنگ خطر بحران کمبود آب بارها نواخته شده است و مسئولان استانی در رسانه‌های گوناگون هشدارهای جدی به شهروندان داده‌اند تا با صرفه‌جویی و کاهش آب مصرفی خود بتوانند ایام پر‌مصرفی مانند روز‌های اواخر بهار و تابستان را پشت سر بگذارند. ماه پیش یکی از مسئولان کشوری از قرار‌گرفتن تهران در معرض تنش آبی خبر داده و شهرهایی مانند اراک، اصفهان، یزد، شیراز، قم، کرج، کرمان، مشهد، همدان و البته قزوین را هم به آن اضافه کرده است. به گفته وی 37 میلیون‌ایرانی که معادل 50درصد جمعیت کشور هستند در معرض کم‌آبی قرار دارند. با این حال به نظر می‌رسد که با وجود هشدارهای زیاد و پی‌درپی مسئولان و اظهاراتی مبنی بر این‌که مردم ما 17 برابر میانگین جهانی آب مصرف می‌کنند، توجه کافی به این هشدارها نمی‌شود.

 ظاهراً زمان نسبتاً زیادی لازم است تا بتوان با ایجاد باور به عادت صحیح مصرف آب به شهروندان آنان را متقاعد کرد تا با رعایت اصول اولیه در مصرف آب صرفه‌جویی کنند. طبق اظهارنظر «رحیم میدانی» معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا اگر 10‌‌درصد در مصارف مشترکان صرفه‌جویی شود، می‌توانیم تابستان سال 93 را با محدودیت و مشکل کمتری سپری کنیم. در حوزه صرفه‌جویی، مسئولان بیشتر از مردم شهرنشین انتظار همکاری دارند. حال آنکه مصرف‌کننده عمده منابع آب کشور بخش کشاورزی است. در حال حاضر بخش کشاورزی در نزدیک به 95‌‌درصد منابع آب کشور را مصرف می‌کند که این میزان افزایش قابل توجهی نسبت به گذشته را نشان می‌دهد. متوسط مصرف آب در بخش کشاورزی در دنیا حدود 70درصد است که به دلیل استفاده از فناوری در بعضی از کشورها تا 50‌‌درصد نیز کاهش یافته است.

 در سال 1382 هیأت وزیران برنامه‌ای را تصویب کردند که بر اساس آن باید سهم مصارف آب کشاورزی از ٩٢‌‌درصد در آن سال به حداکثر ٨٧‌‌درصد در 20 سال‌ آینده کاهش می‌یافت. علاوه بر این براساس برنامه تصویب شده باید بازدهی آب کشاورزی از یک‌‌کیلوگرم تولید محصولات کشاورزی به ‌ازای یک مترمکعب آب به دو برابر می‌رسید. هیچ‌کدام از این اهداف محقق نشد و شواهد نشان می‌دهد مزرعه‌ها و باغ‌ها به سرعت در حال مصرف منابع آبی کشور هستند. دریاچه ارومیه و محصولات باغی حاشیه آن نمونه واضحی از این اتفاق است. استان قزوین نیز بنا به اخباری که در سال جدید از جلسات متعدد مدیران استانی منتشر می‌شود، در معرض خطر بی‌آبی قرار دارد. این استان با توجه به جمعیت و همین‌طور گستردگی حرفه کشاورزی در نقاطی مانند دشت قزوین نیاز به منابع ثابت آب دارد.

 با در نظر گرفتن جمعیت ایران حدود 7‌ میلیارد مترمکعب آب در سال برای مصرف شهری مورد نیاز است. در حالی‌که سهم آب کشاورزی 87‌ میلیارد‌مترمکعب در سال است و این نشان می‌دهد بخش کشاورزی بیش از 10 برابر بخش شهری آب مصرف می‌کند. یکی از عوامل اصلی بالابودن سهم آب کشاورزی در ایران بازدهی پایین آبیاری است که در آن حدود 68‌‌درصد آب تلف می‌شود. در حالی که بازدهی آبیاری در ایران مطابق گزارش فائو ۳۲‌‌درصد اعلام می‌شود، متوسط جهانی آن 65 تا 70‌‌درصد است که بسیار بالاتر از مصرف آب در ایران قرار می‌گیرد. با این حال آخرین ارزیابی‌ها از بازدهی آبیاری در کشور۴۰‌‌درصد است که باز هم وضع قابل قبولی ندارد؛ آن هم در حالی که برخی از کشور‌های همسایه از بازدهی بیشتری در این بخش برخوردار هستند.

 روش‌های جدید آبیاری، بازسازی کانال‌های انتقال آب، تولید محصولات اقتصادی با وابستگی کمتر به آب و بسیاری از روش‌های دیگر می‌تواند این روند مصرف را در کشورمان کاهش دهد.

            *دبیر همشهری قزوین

روزنامه همشهری قزوین 16 اردیبهشت 93


 
 
تا شب عید - همشهری قزوین
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٩:٥٩ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٧ بهمن ۱۳٩٠
 


تا شب عید

محمد سرابی

دبیر همشهری استان قزوین

تنها چند روز از مراسم گرامیداشت انقلاب اسلامی­ می­گذرد­ و به زودی زمان انتخابات مجلس شورای اسلامی خواهد رسید. می­توان گفت قشری که حضور خود را در هر دو عرصه یاد شده از 33 سال گذشته تا امروز به اثبات رسانده کارگران هستند و خاطره مقاومت آن ها در دوران پیروزی انقلاب اسلامی، اداره کردن کارخانه ها پس از انقلاب و پیشبرد فعالیت صنایع در سختی­های دوران جنگ و تحریم­های اقتصادی آن زمان تا به حال باقی­مانده است. کارگران از ارزشمند ترین بخش­های جامعه امروز ما و هر جامعه دیگری در سطح جهان هستند و سطح رفاهی آن ها میتواند معیاری برای تشخیص سطح رفاه در کل جامعه باشد.

در شماره قبل همشهری استان خواندید که در جریان بازدید مسئولان دولتی از استان و زمانی که یک پروژه مسکونی در حال افتتاح بود جمعی از کارگران استان شرایط دشوار و تاخیر در پرداخت حقوق خود را مطرح کردند و این وعده را گرفتند که با اختصاص مبلغی معوقه خود را در یافت خواهد کرد. در این شماره هم می­خوانید که چگونه اختلاف نظر بین دو نهاد مرتبط با امورکارگری استان باعث سردرگمی شده است و برای کارگران – و احتمالا هر کس دیگری که از بیرون به ماجرا نگاه می­کند – مشخص نیست که باید بیمه را بر اضافه حقوق ترجیح داد یا برعکس. این بحث ها زیاد ادامه نخواهد یافت زیرا یک ماه دیگر نوروز فرا می­رسد و برای دو هفته همه چیز در «کما» فرو می­رود شاید با پرداخت موقت عیدی بتوان تا حدی مشکل مالی کارگران را برای این ایام تسکین داد اما در سال آینده باید دید شرایط اقتصادی و تدبیر­های حمایتی چه وضعیتی را برای کارگران فراهم کرده اند.  قزوین استانی صنعتی است و کارگران بخش بزرگی از شهروندان آن هستند.

همشهری استان قزوین 26 بهمن 90

 محمد سرابی - mohammad sarabi

محمد سرابی - mohammad sarab

still loving you mohammad sarabi - هنوز دوستت دارم – محمد سرابی