محمد سرابی

www.msarabi.com

 
رئیس ژاپنی - یوکیو آمانو
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱٢:٢۳ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٥ تیر ۱۳۸۸
 

رئیس ژاپنی

کودک و نوجوان > جهان- محمد سرابی:
«محمدالبرادعی»، دبیر کل مصری آژانس بین‌المللی انرژی اتمی جای خود را به «یوکیو آمانو» از کشور ژاپن داد

آمانو دست کم  چهار سال دبیر کل این سازمان خواهد بود.البته کاررسمی او از پاییز شروع خواهد شد.

پس از جنگ جهانی دوم ساخت سلاح‌های هسته‌ای در میان کشورهای قدرتمند جهان افزایش پیدا کرده بود و بیشتر کشورها از گسترش چنین سلاح‌هایی نگران بودند زیرا هیچ سازمان بین‌المللی برای نظارت براین فعالیت‌ها وجود نداشت. در سال 1956 نمایندگان 82 کشور جهان برای ایجاد تشکیلات نظارتی جهانی در سازمان ملل متحد، جلسه‌ای  تشکیل دادند و « آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» رسماً اعلام موجودیت کرد. آژانس سازمانی مستقل از سازمان ملل متحد است و مرکز آن در شهر وین قرار دارد. آژانس از راه تصمیم‌های کنفرانس عمومی اداره می‌شود و هر یک از دولت‌های عضو یک حق رأی در آن دارد.

کنفرانس عمومی، اعضای شورای حکام را انتخاب می‌کند و این شورا مسئولیت قضاوت در باره فعالیت‌های هسته‌ای اعضا و صدور قطع‌نامه در باره آنها را دارد. یکی از وظیفه‌های اصلی آژانس نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای اعضاست تا از ساخت سلاح‌های هسته‌ای جلوگیری کند.

یوکیو آمانو، دبیر کل جدید آژانس

در چند سال اخیر بین ایران و آژانس بحث ها و کشمکش های زیادی بر سر برنامه هسته ای ایران وجود داشته است و هنوز هم آژانس درخواست هایی از ایران برای شفاف‌سازی دارد.کشور ایران در زمان تشکیل آژانس به عضویت آن در آمد و در سال 1970 نیز پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را امضا کرد. چند سال بعد نیز ایران نماینده ثابتی را برای کنترل رابطه با آژانس تعیین کرد که در وین فعالیت می‌کند. بیشتر کشورهایی که صاحب فن‌آوری هسته‌ای هستند به عضویت آژانس در آمده‌اند ولی برخی از کشورها از این کار خودداری می‌کنند.

به دلیل این که دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اداره تمامی امور آن را برعهده دارد، این سمت اهمیت زیادی پیدا کرده است. یوکیو آمانو در سال 1946 در ژاپن متولد شده و از سال 1972 در وزارت امور خارجه این کشور کار کرده و بیشتر حوزه کاری او  کنترل تسلیحات هسته‌ای است.

البرادعی، دبیر کل قبلی از سال 1997، سه‌بار به این سمت انتخاب شد ولی امسال آمانو توانست رأی اکثریت اعضای شورای حکام را به دست آورد و در رقابت با فردی از آفریقای جنوبی دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شود.

روزنامه همشهری – ضمیمه نوجوانان دوچرخه

پنجشنبه 25 تیر 1388

http://hamshahrionline.ir/details/85319


 
 
به ما حمله کنید! - سومالی
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۳:۳٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۳۸۸
 

به ما حمله کنید!

جهان > آفریقا- محمد سرابی:
رئیس مجلس سومالی از کشورهای همسایه‌اش خواسته است تا به این کشور حمله کنند و با شورشیانی که در حال تصرف پایتخت هستند، بجنگند

رئیس جمهور فعلی سومالی تا دو سال قبل فرمانده یکی از همین گروه‌های شورشی بود که اکنون  متحدان سابقش به او حمله ‌می‌کنند. کشور سومالی یکی از مشهورترین نمونه‌های بی‌ثباتی در جهان است.

«ثبات» یکی از نیازهای اصلی و بنیادی تمام کشورهاست. در کشورهای بی‌ثبات، قدرت سیاسی هرچند وقت یک بار به دست فردی یا گروهی می‌افتد و آنها همه چیز را طبق نظر خود عوض می‌کنند و حکومت مرکزی بر قسمت‌هایی از کشور تسلط ندارد. ارتش و شبه‌نظامیان درگیر جنگ داخلی هستند و پلیس و دستگاه قضایی قادر به ایجاد امنیت دائمی نیستند. اقتصاد این کشورها به دلیل ناامنی و بی‌نظمی ضعیف می‌شود و بیشتر مردم فقیر از امکانات لازم محروم می‌شوند.

صحنه‌ای از خیابان های سومالی

سومالی

در مقابل، در کشورهای باثبات می‌شود حدس زد که تا چند سال آینده چه اتفاق‌هایی می‌افتد و چه دولتی قدرت را در اختیار دارد. مؤسسه‌های مالی و اقتصادی به کار خود ادامه می‌دهند و جنگ و ناامنی به ندرت و در بخش‌های کوچکی از آن کشورها رخ‌ ‌‌می‌دهد. ثبات ممکن است در هر منطقه و قاره‌ای وجود داشته باشد. کشورهای مختلف جهان را می‌توان براساس میزان ثبات سیاسی دسته‌بندی کرد. پاکستان، افغانستان، سودان، کنگو و سومالی از جمله کشورهای نسبتاً بی‌ثبات جهان هستند. سومالی، در غرب آفریقا و جنوب دریای سرخ، در منطقه‌ای به نام شاخ آفریقا، قرار دارد. این کشور از سال 1991 دچار جنگ داخلی شد و از آن زمان تاکنون دولت مرکزی  تسلطی بر بخش‌های مختلف این کشور ندارد. حتی قسمت‌هایی از موگادیشو، پایتخت این کشور، در دست مخالفان دولت است و در تمام ساحل شرقی دزدان دریایی حکومت می‌کنند.

«شریف احمد» ،رئیس جمهور سومالی، تا چند سال قبل با دو گروه شورشی متحد شده بود تا با دولت بجنگند، ولی بعد از مذاکره صلح از آن گروه‌ها جدا شد و به ریاست جمهوری رسید. الان متحدان قبلی شریف‌احمد در حال جنگ با او هستند. یکی از نمایندگان مجلس، وزیر امنیت داخلی و یک فرمانده پلیس، به فاصله چند روز ترور شدند. چند خمپاره به مجلس شلیک شده است که هیچ کدام به این ساختمان اصابت نکرده. رئیس پارلمان از کنیا، جیبوتی، اتیوپی و یمن تقاضا کرده است که برای محافظت از پایتخت سومالی ارتش‌هایشان را به موگادیشو بفرستند. اتیوپی که تا به حال چند بار به سومالی لشگرکشی کرده است، این بار اعلام کرد که دیگر وارد این کشور نخواهد شد. بی‌ثباتی در سومالی، تمام کشورهای اطرافش را تحت تأثیر قرار داده، ولی انگار این کشورها هم نمی‌توانند کاری برای سومالی انجام دهند.

روزنامه همشهری ضمیمه دوچرخه 11 تیر 1388

http://hamshahrionline.ir/details/84659


 
 
تانک‌ها در خیابان - کودتا در هندوراس
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱٢:۱۸ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۳۸۸
 

تانک‌ها در خیابان

 محمد سرابی:
هواپیمای« زلایا» باز هم برگردانده شد.

مردم پایتخت صبح که از خواب بیدار می‌شوند می‌بینند تانک‌ها و خودروهای نظامی تمام شهر را پر کرده‌اند. مراکز حساس در محاصره ارتش هستند.

رفت و آمد در خیابان‌های اصلی شهر ممنوع است. اداره‌های دولتی،‌ بانک‌ها و مؤسسه‌های بزرگ تعطیل شده‌اند. برنامه عادی کانال‌های رادیو و تلویزیون قطع است و تعداد زیادی از سیاست‌مداران زندانی شده‌اند. مدتی بعد اعلام می‌شود که ارتش کنترل کشور را در دست گرفته و دولت قبلی را سرنگون کرده است. این اتفاق‌هایی است که در یک «کودتا» رخ می‌دهد. البته همه کودتاها به این شکل نیستند ولی به هر نوع انتقال  ناگهانی قدرت که  معمولاً  با  استفاده از نیروی نظامی انجام می‌شود کودتا می‌گویند.به تازگی  در کشور «هندوراس» کودتایی اتفاق افتاد و رئیس جمهور، «مانوئل زلایا» از قدرت کنار گذاشته شد. معمولاً کودتاگران حاکم قبلی را زندانی یا اعدام می‌کنند ولی زلایا به خارج از کشور تبعید شد. همین کار به او امکان داد تا به کشورهای دیگر سفر  و با انجام مذاکره‌هایی حمایت آنها را جلب کند.

بعد از کودتا در هندوراس

کودتا همیشه غیرمنتظره است و مخفیانه طراحی می‌شود. در حالی که اتفاق افتادن شورش و انقلاب را می‌توان تا حدی پیش‌بینی کرد. در کودتا نیروهای مسلح مخصوصاً بخش زرهی اهمیت زیادی دارند زیرا می‌توانند با نمایش قدرت خود در شهرها باعث ایجاد هراس شوند و جلو واکنش گروه‌های مخالف یا مردم را بگیرند.

هدف اصلی کودتاگران تصرف حکومت و سرکوب مخالفان است، به همین دلیل معمولاً فرماندهان کودتا ، حاکم بعدی کشور می شوند و تمام مخالفان خود را از سر راه برمی‌دارند. مانند کودتای ژنرال پینوشه در شیلی (1973) که پس از آن نزدیک به سه هزار نفر کشته شدند.

کودتا نشانه بی‌ثباتی و آشفتگی سیاسی جامعه است زیرا راهی غیرقانونی و خشونت‌آمیز برای تغییر حکومت محسوب می‌شود. در برخی کشورهای فقیر و توسعه نیافته هر چند سال کودتایی اتفاق می‌افتد و حکومت‌ها به این شیوه عوض می‌شوند. بعضی از کشورهای آفریقایی از این نظر مشهور هستند. خیلی وقت‌ها این کودتاها با جنگ شهری و درگیری‌های مسلحانه همراه است ولی بعضی وقت‌ها هم هیچ مقاومتی در مقابل کودتاگران انجام نمی‌شود و «کودتای بدون خونریزی» اتفاق می‌افتد. کودتای ژنرال مشرف در سال 1999 در پاکستان کودتای بدون خونریزی بود و پس از آن مشرف نزدیک به ده سال حکومت را در دست گرفت. به دلیل خشونت و زور به کار رفته در کودتا خیلی از تحول‌های خشن سیاسی به کودتا تشبیه می‌شود.

پنجشنبه 25 تیر 1388

روزنامه همشهری – ضمیمه نوجوانان دوچرخه

http://hamshahrionline.ir/details/85317


 
 
موشک‌ها در کمین یکدیگر - سپر دفاع موشکی
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱٢:۱٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۳۸۸
 

موشک‌ها در کمین یکدیگر

جهان > آسیا- محمد سرابی:
کره شمالی تهدید کرده است در صورتی که امنیت این کشور به خطر بیفتد، انتقام سختی از آمریکا خواهد گرفت

این کشور کوچک آسیایی، ارتش بزرگی ندارد، ولی موشک‌های بالستیک یا قاره پیمای آن که قادر به حمل کلاهک هسته‌ای هستند، برای کشورهای همسایه مانند ژاپن و کره‌جنوبی خطر بزرگی به شمار می‌آیند. آزمایش موشکی چند هفته گذشته کره شمالی نشان داد که این کشور می‌تواند با موشک‌های خود، مسیرهای طولانی را هدف قرار دهد و خودش هم به تازگی تهدید کرده است شاید به جزیره هاوایی حمله کند. هاوایی بخشی از خاک آمریکا‌ست و این تهدید بعد از بازرسی و توقیف کشتی کره‌شمالی اعلام شد.

تا قبل از جنگ جهانی دوم، تنها وسیله حمله از راه دور، شلیک گلوله‌های توپ بود. ولی در جنگ جهانی دوم فناوری موشکی پیشرفت زیادی کرد، به گونه‌ای که آلمان در سال‌های پایان جنگ، 300 موشک به انگلیس شلیک کرد. بعد از پایان جنگ، کشورهای پیروز، مخصوصاً شوروی و آمریکا، شروع به ساخت موشک‌های قدرتمندتر کردند. در سال‌های بعد، مسابقه تسلیحاتی باعث شد این دو کشور موشک‌های بالستیک زیادی ساختند. موشک‌های بالستیک به موشک‌هایی گفته می‌شود که مسافتی را اوج می‌گیرند و انتهای مسیر در اثر نیروی گرانش زمین به سمت هدف فرود می‌آیند. به همین دلیل این موشک‌ها می‌توانند مسافت بسیار زیادی را به شکل منحنی طی کنند. بخشی از آنها نیز برای نصب کلاهک ساخته می‌شوند. این موشک‌ها می‌توانند به هدف‌هایی از 150 تا 5هزار و 500 کیلومتر اصابت کنند.

رقابت دو کشور آمریکا و شوروی سابق در دوران جنگ سرد باعث شد که این دو کشور برای حمله به یکدیگر نقشه‌های جنگی زیادی طراحی کنند.آمریکا، موشک‌های خود را در کشورهایی مثل یونان، ایتالیا و ترکیه مستقر کرد. شوروی هم به‌طور محرمانه‌ موشک‌هایش را به کوبا فرستاد. اگر به نقشه جهان دقت کنید، می‌بینید که کوبا درست در کنار کشور آمریکا و به چند ایالت‌ آن نزدیک است.

وقتی در سال 1962 هواپیماهای آمریکایی سکوهایی را شناسایی کردند که می‌توانست موشک‌هایی تا فاصله 1600 کیلومتری را پرتاب کنند، «کندی»، رئیس جمهور وقت آمریکا وضعیت جنگی اعلام کرد. ناوهای آمریکایی کوبا را محاصره کردند. ارتش و نیروهای داوطلب کوبا به حالت آماده‌باش در آمدند و زیردریایی‌های شوروی هم به این منطقه اعزام شدند. پس از چند روز التهاب و در حالی که موشک‌های هر دو طرف آماده پرتاب بودند، «کندی» و «خروشچف» ،رهبر وقت شوروی سابق، توافق کردند تا موشک‌ها را جمع کنند.

این بزرگ‌ترین بحران موشکی در جهان بود و باعث شد که در سال 1972 پیمان منع استفاده از موشک‌های بالستیک بین دو ابر قدرت امضا شود. در آن زمان فقط 9 کشور موشک بالستیک داشتند، ولی الان 14 کشور این موشک‌ها را تولید می‌کنند و 30 کشور هم آنها را در اختیار دارند. چین یکی از این کشورهاست که تا به حال چند بار تایوان را به حمله موشکی تهدید کرده است، علاوه براین، هند و پاکستان هر دو موشک‌هایی را آزمایش کرده‌اند. رژیم صدام حسین هم موشک‌هایی را در جنگ با ایران و همین‌طور جنگ خلیج‌فارس به کار برده است.

از سال 1980 سامانه‌های دفاع ضدموشکی برای نابود کردن موشک‌های بالستیک در  آسمان ساخته شدند. بیشتر کشورهای اروپای غربی هم موشک‌های بالستیک و هم سامانه دفاع ضدموشکی را در اختیار دارند. آمریکا قسمتی از سپر دفاعی ضدموشکی خود را در لهستان و جمهوری چک مستقر کرده که با واکنش روسیه روبه‌رو شد. ژاپن و
کره جنوبی هم از آمریکا می‌خواهند که با این کار در مقابل حمله موشکی کره شمالی از آنها حفاظت کند.

روزنامه همشهری – ضمیمه نوجوانان دوچرخه

11 تیر 88

http://hamshahrionline.ir/details/84666


 
 
زندانیان آواره - گوانتانامو
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۳۸۸
 

زندانیان آواره

کودک و نوجوان > جهان- محمد سرابی:
هیچ کشوری حاضر نیست به این سادگی‌ها زندانیان گوآنتانامو را بپذیرد.

یکی از شعارهای اوباما تعطیلی زندان گوآنتانامو بود، ولی برای این کار باید زندانیان به جای دیگری منتقل شوند. نماینده دولت آمریکا با چند کشور اروپایی مذاکره کرده است تا زندانیان را بپذیرند. ایتالیا سه زندانی را پذیرفت، پرتغال هم برای پذیرفتن دو تا سه زندانی موافقت کرد. 17 زندانی هم به جزیره «پالائو» در اقیانوس آرام منتقل شدند، ولی وقتی چهار زندانی دیگر به جزیره‌های «برموداس» فرستاده شدند.

دولت انگلیس که حامی سیاسی و اقتصادی این جزیره‌هاست، اعلام کرد که باید قبلاً در جریان این کار قرار می‌گرفت. همزمان چهار هزار نفر از مردم برموداس در اعتراض به ورود این زندانیان تظاهرات کردند، زیرا آنها نمی‌خواهند میزبان زندانیان ارتش آمریکا باشند.

زندان گوآنتانامو در قسمتی از خاک کوبا قرار دارد که توسط دولت آمریکا اجاره شده است. به دلیل این‌که این زندان در خارج از محدوده قضایی آمریکاست، زندانیان از برخی حمایت‌های قانونی مانند حق‌ملاقات و استفاده از وکیل در بازجویی‌ها برخوردار نیستند. آنها اغلب در خاورمیانه دستگیر شده‌اند و به عضویت در گروه‌هایی مانند القاعده یا انجام عملیات تروریستی متهم هستند.  اوباما وعده داده است که این زندان را تا سال 2010 کاملاً تعطیل کند، ولی معلوم نیست که چه کشوری زندانی‌ها را خواهد پذیرفت؟

روزنامه همشهری ضمیمه دوچرخه

یازده تیر 1388

http://hamshahrionline.ir/details/84661