محمد سرابی

www.msarabi.com

 
اعتیاد، پیامد دوپینگ - ریتالین
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٤:٤٥ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢۸ آبان ۱۳۸٦
 

اعتیاد، پیامد دوپینگ!

محمد سرابی
آیا واقعاً دارویی برای افزایش حافظه وجود دارد؟ آیا دارویی را می‌توان یافت که با خوردن آن بتوان در یک شب چند کتاب درسی را حفظ کرد و فردا صبح امتحان داد؟

خبر تولید چنین دارویی تا به ‌حال در مدارک علمی معتبر گزارش نشده است، ولی برخی از دانشجویان باچنین توهمی پای در راهی می‌گذارند که به اعتیاد آنها ختم می‌شود. هر کس که در سال‌های اخیر دانشگاه را تجربه کرده باشد از بهترین روش پاس کردن درس‌ها خبر دارد.

براساس این روش اگر کسی در تمام طول نیم‌سال تحصیلی در کلاس‌ها شرکت نکرده و لای یکی از کتاب‌ها را هم باز نکرده باشد با فتوکپی گرفتن از جزوه‌ دوستان و حفظ کردن آن در طول شب امتحان می‌تواند با موفقیت درس مورد نظر را پاس کند. از این جهت آنان که حافظه کوتاه مدت قوی‌تری داشته باشند و بتوانند مفاهیم درسی را برای یک شبانه‌روز در خاطر نگه دارند موفق‌تر خواهند بود.

 Methgl phenidate با فرمول شیمیایی C14 H19 NO2 در سال 1954 معرفی شد. این دارو در ابتدا «نوآرتیس» نام داشت ولی از 1960 با رواج آن به «ریتالین» تغییر نام داد. کاربرد اصلی این دارو مربوط به درمان کودکان بیش فعال (ADHA) است. این کودکان دچار مشکل عدم تمرکز هستند و نمی‌توانند بیش از چند ثانیه به موضوع مشخصی فکر کنند.

تجویز ریتالین توسط پزشک متخصص باعث می‌شود تا 75 درصد این کودکان قدرت فکر کردن مداوم به موضوعی واحد را در حد کودکان عادی داشته باشند. قسمت قابل توجهی از این افراد در سنین نوجوانی و حتی بزرگسالی نیز نباید قرص‌ها را ترک کنند چون با کنار گذاشتن دارو تمرکز فکری خود را نیز از دست می‌دهند.

 کاربرد دوم ریتالین برای افراد مسنی است که به علت کهولت، قسمت عمده شبانه‌روز را در خواب به سر می‌برند. آنها با خوردن یک قرص در ابتدای روز هوشیاری خود را حفظ می‌کنند. معمولاً به عوارض مصرف قرص در این گروه سنی چندان توجهی نمی‌‌شود مخصوصاً که این افراد در سال‌های آخر عمر خود هستند.

 غیر از این 2 کاربرد اصلی، پزشکان متخصص اعصاب و روان ریتالین را به صورت محدود برای بیمارانی که دچار خواب‌آلودگی شدید باشند نیز تجویز می‌کنند. ریتالین ازجمله داروهایی است که هنوز مطالعه کافی بر روی آثار و عوارض آن انجام نشده است و به عنوان مثال فرضیاتی در مورد ارتباط آن با درمان پارکینسون وجود دارد.

 تا زمانی که متیل فنیدات به عنوان دارو مورد استفاده قرار می‌گرفت مشکل خاصی وجود نداشت ولی اندک اندک مردم کاربردهای دیگری هم برای آن پیدا کردند. در آمریکا دانشجویان از «ویتامین R » صحبت می‌کردند که با خوردن آن حافظه قوی‌تر و خواب کمتر می‌شود.

 به این صورت قرص ریتالین برای تقویت نمرات هم کاربرد پیدا کرد و با گذشت زمان در دیگر کشورها هم رواج پیدا کرد. پیش از آزمون‌های ورود به دانشگاه کشور چین که در سال 2007 برگزار شد پزشکان از مراجعه والدینی گزارش می‌‌دادند که با تظاهر به خوا‌ب‌آلودگی و عدم تمرکز خواستار دریافت قرص‌هایی از ترکیبات متیل فنیدات هستند. ارزش اجتماعی پذیرفته شدن در دانشگاه‌های چین دست کمی از موفقیت در کنکور کشور ما ندارد و عجیب نیست که والدین بخواهند فرزندان خود را با این قرص‌ها تقویت کنند.

 متیل فنیدات پیش از انقلاب وارد ایران شد و در داروخانه‌ها قرص ضد خواب نام گرفت. از آن زمان تا چند سال قبل قرص ریتالین کاربردی منحصر به کنترل کودکان بیش فعال داشت ولی یکی دو سال است که مصرف این قرص در میان قشر مشغول به تحصیل افزایش یافته و در ایام امتحانات داروخانه‌ها متوجه مراجعه بالای دانشجویان می‌شوند.

قرص را باید با نسخه پزشک خریداری کرد ولی خبرهایی از سوء استفاده در این مورد می‌رسد نظیر این که برخی از رزیدنتهایی که دارای شماره نظام پزشکی هستند برای دوستان درحال تحصیل خود نسخه‌ها را مهر می‌کنند. البته وقتی که قرص در بازار سیاه دارو به قیمت پایینی عرضه می‌شود به نظر نمی‌آید کسی به نسخه و مهر احتیاج پیدا کند.

در ابتدا با خوردن یک قرص می‌توان ساعاتی را بیدار ماند و یکسره مطالعه کرد اگر چه بعداز پاک شدن اثر قرص باید 12 ساعت خوابید. با مصرف مداوم، بدن به قرص مقاومت پیدا کرده و نیازمند داروی بیشتری می‌شود. مصرف ریتالین در کسانی که به آن وابسته شده‌اند گاهی به 20 عدد در روز هم می‌رسد این افراد دیگر بدون قرص قادر به درس خواندن نخواهند بود.

 قرص ریتالین برای مصرف گوارشی طراحی شده است و به همین جهت حدود یک ساعت پس از خوردن آثار خود را نشان می‌دهد. روش استنشاقی باعث می‌شود که در مدت زمان کمتری آثار تحریک کننده قرص نمایان شود و فرد بتواند به تحصیل علم و دانش ادامه دهد. گرچه عوارض بعدی آن هم درسال‌های بعد بروز می‌کند و به همان شدت افزایش می‌یابد.

دکتر محمد باقر صابری رئیس اداره پیشگیری و درمان سوءمصرف مواد وزارت بهداشت می‌گوید «ریتالین باید فقط با نسخه روانپزشک مصرف شود اگر فردی بدون نظارت نورولوژیست اقدام به خوردن قرص‌ها کند و بدن او واکنش نامناسبی نشان دهد سیستم عصبی فرد به شدت تحریک شده و حالتی از بی‌قراری را ایجاد می‌کند که بعضاً عوارض غیرقابل جبرانی خواهد داشت.»

 سردرد، طپش قلب، لرزش دست، افزایش فشار خون و آسیب به مغز به صورت کاهش حافظه در بلند مدت از عوارض مصرف بی‌رویه آن است.سازمان جهانی FDA در آوریل 2006 نسبت به مصرف متیل فنیدات MPH هشدار داد. ریتالین در اروپا و کشورهایی چون انگلیس و آلمان مصرف کننده بیشتری دارد و از میان کشورهای جنوب در مکزیک، آرژانتین و پاکستان تولید و عرضه می‌شود.

http://hamshahrionline.ir/details/36866

28 آبان 86

روزنامه همشهری


 
 
 
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٤:٤٥ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢۸ آبان ۱۳۸٦
 

اعتیاد، پیامد دوپینگ!

محمد سرابی
آیا واقعاً دارویی برای افزایش حافظه وجود دارد؟ آیا دارویی را می‌توان یافت که با خوردن آن بتوان در یک شب چند کتاب درسی را حفظ کرد و فردا صبح امتحان داد؟

خبر تولید چنین دارویی تا به ‌حال در مدارک علمی معتبر گزارش نشده است، ولی برخی از دانشجویان باچنین توهمی پای در راهی می‌گذارند که به اعتیاد آنها ختم می‌شود. هر کس که در سال‌های اخیر دانشگاه را تجربه کرده باشد از بهترین روش پاس کردن درس‌ها خبر دارد.

براساس این روش اگر کسی در تمام طول نیم‌سال تحصیلی در کلاس‌ها شرکت نکرده و لای یکی از کتاب‌ها را هم باز نکرده باشد با فتوکپی گرفتن از جزوه‌ دوستان و حفظ کردن آن در طول شب امتحان می‌تواند با موفقیت درس مورد نظر را پاس کند. از این جهت آنان که حافظه کوتاه مدت قوی‌تری داشته باشند و بتوانند مفاهیم درسی را برای یک شبانه‌روز در خاطر نگه دارند موفق‌تر خواهند بود.

 Methgl phenidate با فرمول شیمیایی C14 H19 NO2 در سال 1954 معرفی شد. این دارو در ابتدا «نوآرتیس» نام داشت ولی از 1960 با رواج آن به «ریتالین» تغییر نام داد. کاربرد اصلی این دارو مربوط به درمان کودکان بیش فعال (ADHA) است. این کودکان دچار مشکل عدم تمرکز هستند و نمی‌توانند بیش از چند ثانیه به موضوع مشخصی فکر کنند.

تجویز ریتالین توسط پزشک متخصص باعث می‌شود تا 75 درصد این کودکان قدرت فکر کردن مداوم به موضوعی واحد را در حد کودکان عادی داشته باشند. قسمت قابل توجهی از این افراد در سنین نوجوانی و حتی بزرگسالی نیز نباید قرص‌ها را ترک کنند چون با کنار گذاشتن دارو تمرکز فکری خود را نیز از دست می‌دهند.

 کاربرد دوم ریتالین برای افراد مسنی است که به علت کهولت، قسمت عمده شبانه‌روز را در خواب به سر می‌برند. آنها با خوردن یک قرص در ابتدای روز هوشیاری خود را حفظ می‌کنند. معمولاً به عوارض مصرف قرص در این گروه سنی چندان توجهی نمی‌‌شود مخصوصاً که این افراد در سال‌های آخر عمر خود هستند.

 غیر از این 2 کاربرد اصلی، پزشکان متخصص اعصاب و روان ریتالین را به صورت محدود برای بیمارانی که دچار خواب‌آلودگی شدید باشند نیز تجویز می‌کنند. ریتالین ازجمله داروهایی است که هنوز مطالعه کافی بر روی آثار و عوارض آن انجام نشده است و به عنوان مثال فرضیاتی در مورد ارتباط آن با درمان پارکینسون وجود دارد.

 تا زمانی که متیل فنیدات به عنوان دارو مورد استفاده قرار می‌گرفت مشکل خاصی وجود نداشت ولی اندک اندک مردم کاربردهای دیگری هم برای آن پیدا کردند. در آمریکا دانشجویان از «ویتامین R » صحبت می‌کردند که با خوردن آن حافظه قوی‌تر و خواب کمتر می‌شود.

 به این صورت قرص ریتالین برای تقویت نمرات هم کاربرد پیدا کرد و با گذشت زمان در دیگر کشورها هم رواج پیدا کرد. پیش از آزمون‌های ورود به دانشگاه کشور چین که در سال 2007 برگزار شد پزشکان از مراجعه والدینی گزارش می‌‌دادند که با تظاهر به خوا‌ب‌آلودگی و عدم تمرکز خواستار دریافت قرص‌هایی از ترکیبات متیل فنیدات هستند. ارزش اجتماعی پذیرفته شدن در دانشگاه‌های چین دست کمی از موفقیت در کنکور کشور ما ندارد و عجیب نیست که والدین بخواهند فرزندان خود را با این قرص‌ها تقویت کنند.

 متیل فنیدات پیش از انقلاب وارد ایران شد و در داروخانه‌ها قرص ضد خواب نام گرفت. از آن زمان تا چند سال قبل قرص ریتالین کاربردی منحصر به کنترل کودکان بیش فعال داشت ولی یکی دو سال است که مصرف این قرص در میان قشر مشغول به تحصیل افزایش یافته و در ایام امتحانات داروخانه‌ها متوجه مراجعه بالای دانشجویان می‌شوند.

قرص را باید با نسخه پزشک خریداری کرد ولی خبرهایی از سوء استفاده در این مورد می‌رسد نظیر این که برخی از رزیدنتهایی که دارای شماره نظام پزشکی هستند برای دوستان درحال تحصیل خود نسخه‌ها را مهر می‌کنند. البته وقتی که قرص در بازار سیاه دارو به قیمت پایینی عرضه می‌شود به نظر نمی‌آید کسی به نسخه و مهر احتیاج پیدا کند.

در ابتدا با خوردن یک قرص می‌توان ساعاتی را بیدار ماند و یکسره مطالعه کرد اگر چه بعداز پاک شدن اثر قرص باید 12 ساعت خوابید. با مصرف مداوم، بدن به قرص مقاومت پیدا کرده و نیازمند داروی بیشتری می‌شود. مصرف ریتالین در کسانی که به آن وابسته شده‌اند گاهی به 20 عدد در روز هم می‌رسد این افراد دیگر بدون قرص قادر به درس خواندن نخواهند بود.

 قرص ریتالین برای مصرف گوارشی طراحی شده است و به همین جهت حدود یک ساعت پس از خوردن آثار خود را نشان می‌دهد. روش استنشاقی باعث می‌شود که در مدت زمان کمتری آثار تحریک کننده قرص نمایان شود و فرد بتواند به تحصیل علم و دانش ادامه دهد. گرچه عوارض بعدی آن هم درسال‌های بعد بروز می‌کند و به همان شدت افزایش می‌یابد.

دکتر محمد باقر صابری رئیس اداره پیشگیری و درمان سوءمصرف مواد وزارت بهداشت می‌گوید «ریتالین باید فقط با نسخه روانپزشک مصرف شود اگر فردی بدون نظارت نورولوژیست اقدام به خوردن قرص‌ها کند و بدن او واکنش نامناسبی نشان دهد سیستم عصبی فرد به شدت تحریک شده و حالتی از بی‌قراری را ایجاد می‌کند که بعضاً عوارض غیرقابل جبرانی خواهد داشت.»

 سردرد، طپش قلب، لرزش دست، افزایش فشار خون و آسیب به مغز به صورت کاهش حافظه در بلند مدت از عوارض مصرف بی‌رویه آن است.سازمان جهانی FDA در آوریل 2006 نسبت به مصرف متیل فنیدات MPH هشدار داد. ریتالین در اروپا و کشورهایی چون انگلیس و آلمان مصرف کننده بیشتری دارد و از میان کشورهای جنوب در مکزیک، آرژانتین و پاکستان تولید و عرضه می‌شود.

http://hamshahrionline.ir/details/36866

28 آبان 86

روزنامه همشهری


 
 
امیدهای واهی، ‌وسوسه‌های عاطفی - فرار دختران از خانه
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٥:٠۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٤ آبان ۱۳۸٦
 

امیدهای واهی، ‌وسوسه‌های عاطفی

محمدسرابی:
فرار از خانه، هنوز هم یک داستان واقعی است.

تحقیق در مورد دختران فراری همیشه با مشکل نامشخص بودن سوژه و نبود اطلاعات کافی روبه‌رو می‌شود. در این فضای مبهم گاهی اوقات نظریات عجیبی نیز به گوش می‌رسد نظیر اینکه « دختران فراری در 24 یا48 ساعت پس از فرار مورد آسیب قرار خواهند گرفت».

 اعلام محدوده زمانی مشخص برای حادثه‌ای نسبی نشانگر این است که سرنوشتی ثابت و معین در انتظار دخترانی خواهد بود که از خانه می‌گریزند، ولی آیا می‌توان با یک سری احتمالات پیش‌بینی کرد که پس از فرار چه حوادثی در انتظار آنان است؟

 در نمایشگاه مشترکی که چندسال پیش در مورد آسیب‌های اجتماعی برگزار شده بود، پوسترهای آموزشی عرضه می‌شد که داستان فرار از خانه و حوادث پس از آن را بر مبنای یک الگوی ثابت نشان می‌داد.

در گفت‌و گو با چند تن از مددکاران اجتماعی مراکز کمک‌رسانی به زنان و دختران آسیب دیده از تجربیات آنان در مورد حوادث تکراری که از زبان مددجویان می‌شنوند سؤال کردیم. نتایج به دست آمده آنقدر شباهت داشتند که می‌توان براساس آنها یک داستان مشترک نوشت.

1- مشکل همیشه از یک خانواده نابسامان آغاز می‌شود. اعتیاد والدین، خشونت‌ و ضرب و شتم، طلاق و زندگی با نامادری یا ناپدری و البته در برخی موارد فقر می‌تواند باعث ناآرامی کانون یک خانواده شود.

 حسینی کارشناس یک مرکز مددکاری می‌گوید:« فقر به تنهایی نمی‌تواند باعث فرار بچه‌ها شود. خیلی از خانواده‌های فقیر زندگی سالمی دارند. در واقع مجموعه عواملی به همراه هم کانون خانواده را متزلزل می‌کنند که یکی از آنها ممکن است فقر باشد.»

دختری که در این خانواده زندگی می‌کند در سنین کودکی محیط اطراف خود را می‌پذیرد ولی با رسیدن به سنین 10سالگی و آگاهی از دیگر روش‌های زندگی به فکر مقابله با محیط نامساعد خود می‌افتد.

 اولین تنش‌ها در آستانه بلوغ صورت می‌گیرد و در 12-13 سالگی بعد از یک دعوای مفصل دختر از خانه بیرون می‌آید. همه جوانان و نوجوانان آینده خود را در شهرهای بزرگ جست‌وجو می‌کنند و اولین مقصود این دختر هم نزدیکترین شهر بزرگ یا پایتخت است.

 بلیت گرفتن و سوار اتوبوس شدن مشکل نیست. مشکل از لحظه پیاده شدن در پایانه شروع می‌شود چون دختردر این شهر غریبه جایی را برای رفتن نمی‌شناسد و نمی‌داند بعد از رسیدن به پایانه باید چه کند. سازمان بهزیستی دفاتری را در پایانه‌‌های اصلی شهر ایجاد کرده است تا موارد این چنینی شناسایی و هدایت شوند.

 مددکار بهزیستی دختر را می‌بیند و با او صحبت می‌کند. مشکل خاصی به جز یک دعوای خانوادگی و فرار بی‌هدف در میان نیست. این نمونه‌ها معمولا به سادگی حل می‌شوند. مددکار پرونده مقدماتی را تشکیل داده و با خانواده دختر تماس می‌گیرد.

 اغلب اوقات در اولین فرار خانواده‌های هرچند متعصب در مدت کمی به دنبال دختر آمده و او را با خود می‌برند. از آنجا که بهزیستی پرونده ای برای او تشکیل داده است اداره بهزیستی شهرستان محل سکونت تا 6ماه موضوع را دنبال کرده و ارتباط خود را با دختر حفظ می‌کند تا از حل مشکلات خانوادگی و عواملی که باعث فرار او شده است با خبر شود.

قلی‌پور مدیر یکی از موسسات حمایتی می‌گوید:« نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که در بسیاری موارد بحران موجود در خانواده حل نمی‌شود مثلا اگر دختری به علت اعتیاد و مسئولیت ناشناسی پدرش از خانه فرار کرده باشد در بازگشت بازهم با پدر معتاد و بیکار روبه‌رو می‌شود. علاوه بر اینکه به دلیل فرار شرایط سخت‌تری هم برای او ایجاد خواهد شد. بنابراین بعید نیست که مدتی بعد دوباره به فکر فرار بیفتد.»

2 - دو سال بعد دختری که یک بار فرار را تجربه کرده دوباره این کار را امتحان خواهد کرد. این بار آمادگی بیشتری دارد و می‌داند که ممکن است گشت نیروی انتظامی یا مأموران شهرداری او را پیدا کنند. به همین دلیل با پیاده شدن از اتوبوس فورا پایانه را ترک می‌کند.

دختر فراری نشانه‌های ظاهری واضحی دارد که برای سودجویان شناخته شده است. این فرد می‌تواند دخترجوانی سوار بر خودرو شیک یا دختری با لباس‌های گران قیمت باشد. حتی زنان و مردان مسن هم ممکن است عضو یک باند سوء استفاده از دختران فراری باشند.

وجه مشترک تمام این افراد روش‌هایی است که با آن اعتماد سوژه را جلب می‌کنند. اغلب کسانی که از خانه می‌گریزند آرزوهایی بلند و دست نیافتنی دارند و دقیقا از همین راه به دام می‌‌افتند. شاید بعضی از دخترها چند شب را روی نیمکت‌های پارک‌ها به خواب روند ولی بالاخره یکی از کسانی که دوروبر او پرسه می‌زند موفق می‌شود او را با وعده‌‌های گوناگون به خانه بکشاند.

 عبداللهی مددکار اجتماعی می‌گوید:«معمولا این افراد در ابتدا کسی را به زوز باخود نمی‌برند آنها همیشه سوژه‌ها را از لحاظ عاطفی وسوسه می‌کنند و دخترانی که تازه از خانه فرار کرده اند در دل به خود امید می دهند که یک شب در خانه غریبه‌ای به سر بردن خطرناک نیست.»

 3 - سرنوشت کسی که از خانه فرار می‌کند درست از اینجا تغییر پیدا خواهد کرد. اغلب خانه‌ها یک منزل مسکونی معمولی نیستند و دختر پس از ورود متوجه می‌شود که در میان جمعی از بزهکاران قرار دارد. راه برگشتی نیست و او در مدت کوتاهی زندانی شده و مورد آزار قرار می‌گیرد.

 معمولا اعضا باندهایی که از دختران فراری سوء استفاده می‌کنند آنها را به موادمخدر نیز معتاد می‌سازند تا وابستگی او به گروه افزایش یابد ضمن اینکه این مواد خود عاملی برای انجام بی‌پرواتر اعمال خلاف اخلاق خواهد بود. اعتیاد از تریاک آغاز می‌شود و به محرک‌هایی چون شیشه و کراک که اکنون رواج بسیاری یافته است می‌رسد.

 4 - مسلما پس از مدتی دختر موفق می‌شود از خانه دوم هم فرار کند. در حالیکه به علت آلوده شدن دیگر نه می‌تواند و نه می‌ خواهد به خانه پدری باز گردد. او با روابطی که در این مدت پیدا کرده است جذب گروه یا افراد دیگری خواهد شد. شب‌‌ها را در مکان‌های مختلفی می‌گذراند و باز هم گزارش به مددکاران بهزیستی خواهد افتاد. با این تفاوت که به سادگی بار اول اعتراف نمی‌کند.

 شیرین زاده مددکار یکی از مراکز بهزیسیتی می‌گوید:« مشکل اصلی در این مرحله دروغ گفتن‌های کسانی است که به بهزیستی ارجاع داده می‌شوند. نام، سن و هر جوابی که به سؤالات ما می‌دهند، ممکن است دروغ باشد. آنقدر که پیدا کردن هویت و سابقه آنها را به یک عملیات اطلاعاتی بیشتر شبیه می‌کند.»

 در این مرحله دختران فراری سرگردان هرچه بیشتر به درون گرداب کشیده می‌شوند و بعضی از آنها تلاش می‌کنند با اتصال به یک فرد مشخص و جلب حمایت او وضعیت با ثبات‌تری برای خود پیدا کنند.

 5 - پس از گذشت چندسال دختری که یک بار در 13سالگی و یک بار در 15سالگی از خانه فرار کرده بود، تکنون با حدود 20سال سن، بیشتر تبدیل به یکی از زنان خیابانی شده است. لباس‌ها و نوع آرایش اش با روزی که از خانه گریخت تفاوت زیادی دارد آنقدر که دیگر کسی از آشنایان او را نخواهد شناخت. همیشه از فروشنده مشخصی یکی از انواع موادمخدری را که به آن اعتیاد پیدا کرده است ، تهیه می‌کند. شب‌ها را در محل امنی به همراه کسانی مانند خود می‌گذراند.

 باند خلافکاری که با آنها ارتباط دارد به جرائمی چون سرقت، زورگیری و تجارت موادمخدر می‌پردازند که او نیز در این جرائم شرکت دارد و پس از مدتی توسط پلیس بازداشت شده و به زندان می‌افتد. تکلو مددکار یکی از مراکز مرتبط با زنان آسیب دیده می‌گوید:« این افراد در زندان یا خوابگاه برای اینکه در مقابل دیگران ضعیف جلوه نکنند تظاهر به خشونت یا اعتیاد به موادمخدر می‌کنند در حالی که واقعا همه این طور نیستند».

او با بقیه درگیر می‌شود. خودزنی می‌کند و شب‌ها داستان‌های مهیجی از تجربیات خود برای بقیه تعریف می‌کند. مددکاران اظهار می‌کنند که این زنان دائما از اصطلاح «آب از سرمان گذشته» استفاده می‌کنند. زیرا این زندگی را پذیرفته‌اند و راه دیگری برای گذران عمر خود نمی‌شناسند. خوشبخت‌ترین فرد در این گروه کسی است که به عقد موقت مردی متمول در بیاید و بتواند به بهانه صاحب فرزند شدن یا ایجاد رسوایی از ثروت مرد استفاده کند.

 پایان قصه

 همیشه هم پایان داستان دختر 15ساله‌ای که از خانه فرار می‌کند به این شکل تمام نمی‌شود. مددکاران تلاش می‌کنند فرد را در هر مرحله‌ای که باشد به سوی زندگی بهتر راهنمایی کنند و نمونه‌هایی وجود داشته‌اند که توانستند از گرداب‌ رها شوند و به زندگی طبیعی بازگردند. زندگی که در آن از حمایت قدرتمند محافظی به نام خانواده سالم بهره‌مند می‌شوند.

http://hamshahrionline.ir/details/35747

14 آبان 86

روزنامه همشهری صفحه 23


 
 
ترکیب کریهی به نام نورجیزک
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٥:۱٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳ آبان ۱۳۸٦
 


  محمد سرابی

نورجیزک بیشتر به اسم یک حشره شباهت دارد: یک حشره یا انگل چندش آور و کثیف ولی در واقع این کلمه نام یکی از انواع مواد مخدر است که حدود 6 سال قبل مصرف آن در ایران آغاز شد.
    
    برای پیدا کردن تاریخچه این ماده باید مدتی عقب تر برویم. در سال 1968 ماده یی دارویی به نام «بیوپرونورفین» ساخته شد. این ماده مشتقی از «تبایین» است که به نوبه خود از مشتقات مواد افیونی محسوب می شود. اهمیت بیوپرونورفین در این بود که می توانست گیرنده های مرفین در بدن انسان را اشغال کند. اغلب داروهای جایگزین اعتیاد با استفاده از همین ویژگی ساخته می شوند تا با اشغال گیرنده ها مانع رسیدن مرفین به جایگاه خود شوند و به مرور زمان اعتیاد فرد کاهش پیدا کند. بیوپرونورفین ها هم با این انگیزه تولید شدند علاوه بر اینکه می توانستند مشابه یک قرص مسکن هم عمل کنند. به این صورت بود که قرص های بیوپرونورفین با نام های تجارتی مانند «سوبوتکس» سال ها در کنار هزاران داروی دیگر در قفسه داروخانه ها و فهرست کتاب راهنمای دارویی باقی ماند. تولید و مصرف قرص ها به عنوان مسکن و بیشتر در اروپا رواج داشت ولی کمتر از یک دهه قبل این قرص ها در کشورهای شبه قاره و خصوصاً پاکستان مشتریانی پیدا کرد. پاکستان بلافاصله در تولید این محصول استراتژیک به خودکفایی رسید و از این نقطه «دارو» کم کم به «مخدر» تغییر شکل پیدا کرد. در این میان یک جهش تکاملی هم اتفاق افتاد و دارویی که به صورت قرص تولید می شد تا از راه دستگاه گوارش جذب شود به صورت آمپول در آمد تا مستقیماً وارد خون شود. قرص هایی که برای ترک اعتیاد استفاده می شد و معتاد در طول دوره ترک از آنها به صورت زیر زبانی استفاده می کرد، ماده موثر بسیار کمی داشت، احتمالاً در حدود
    
    2/0 میلی گرم. فرآیند جذب خوراکی آن کند بود و نشئگی زیادی ایجاد نمی کرد ولی آمپول ها تمام ویژگی های ماده مخدر بودن را داشتند. نسل اول ویال های تزریقی در بسته بندی تمام شیشه یی به بازار ایران راه پیدا کرد و شباهت زیادی به آمپول های ویتامین داشت.
    
    در شروع عرضه مانند سایر مواد مخدر نوظهور گفته می شد که نورجیزک اعتیاد ندارد و پیشنهاد می شد که در دوران ترک مواد دیگر تزریق آن را جایگزین کنند. تقریباً تمام مصرف کنندگان با همین تصور به دام افتادند و آنگاه به خود آمدند که معتاد به نورجیزک بودند. شایعه دوم هم این بود که نورجیزک اثری در آزمایش های تشخیص اعتیاد به جا نمی گذارد. شاید نورجیزک های اولیه این طور بودند ولی محصولی که اکنون در بازار وجود دارد در آزمایش ها قابل تشخیص است. دلیل این تفاوت ها تغییری بود که در طول این سال ها اتفاق افتاد و مصرف کنندگان نورجیزک هم متوجه آن شده اند. مواد فعلی غلظت بیشتری از مخدر دارند و وابستگی سریع تری ایجاد می کنند حتی این مواد بر خلاف نمونه های اولیه آثار توهم زا هم از خود نشان می دهند که علامت وجود آمفتامین است و مهمترین تغییر اینکه اولین ویال نور جیزک در 6 سال قبل داروی جایگزین آزمایشی بود ولی شیشه هایی که امروزه به نام نورجیزک به فروش می رسد، جوشانده ادرار معتادی است که کراک یا هرویین مصرف کرده است به اضافه ترکیبات کورتون، مسکن و توهم زا، ترکیب کریهی که برای سوداگران سود فراوانی به بار آورده است. حتی برای بازاریابی بهتر و ایجاد این تصور که نوع جدید با نمونه های قبلی تفاوت دارد اسامی این ماده تغییر کرده است. نام های هم قافیه یی چون تمجیزک، بونوجیزک، تی دی جیزک، تل جیزک، سوپرجیزک یا افروز و شهروز همگی فرزندان یک خانواده هستند که ممکن است در نمونه های جدید اثری از بیوپرونورفین اولیه وجود نداشته باشد. محصولات اخیر در شیشه هایی شبیه شیشه های کوچک پنی سیلین توزیع می شوند و خبر کشف آنها توسط پلیس گاهی اوقات با عنوان «کشف داروهای غیر مجاز» در رسانه ها منتشر می شود. همین مساله باعث شده است که بعضی از شهروندان به اشتباه آنها را با داروهای بدنسازی یکسان تصور کنند.
    
    دکتر قانع از دفتر تحقیق و توسعه وزارت بهداشت می گوید: «با شروع مصرف نورجیزک تغییرات شیمیایی بدن آغاز می شود که اولین نشانه ظاهری آن سفید شدن و باد کردن پوست است. شاید اطرافیان معتاد در این حالت تصور کنند ترک اعتیاد به خوبی انجام شده در حالی که نورجیزک مشغول ایجاد وابستگی و تخریب اندام های درونی است.» او به نکته دیگری هم اشاره می کند: «کورنیکو استروییدهای موجود در نورجیزک باعث آسیب جدی به غدد فوق کلیوی می شوند. ترشح کورتیزول که در حین بحران های عصبی به کمک بدن انسان می آید مختل می شود و با بروز یک شوک کوچک فرد معتاد به نورجیزک ضربه شدیدی خواهد خورد. همزمان با ایجاد آسیب در بافت های مختلف و به دلیل تغییرات شیمیایی بدن داغ می شود و آب زیادی جذب می کند که سوخت و ساز آن را به خطر می اندازد.» تجربیات متخصصان بالینی هم جالب توجه است. دکتر اسماعیل پور مدیر گروه درمان جمعیت خیریه تولد دوباره از نمونه هایی خبر می دهد که میزان مصرف غیر قابل تصوری داشته اند: «شاید زمانی بود که قرص های زیرزبانی بیوپرونورفین می توانست تحت نظر پزشک به عنوان جایگزین مواد مخدر آزمایش شود ولی در حال حاضر محلول نورجیزک تنها معجونی از ضایعات اعتیاد آور است که نه پزشک و نه بیمار نخواهند توانست افزایش مصرف و اعتیاد به آن را کنترل کنند.» او که در دوران فعالیت خود در جمعیت تولد دوباره با مصرف کنندگان بسیاری رو به رو شده است، بدترین نمونه را برای ما توصیف می کند: «مردی را به اینجا آورده بودند که می گفتند نمی تواند از خودرو پیاده شود. در خودرو را باز کردم و چند سرنگ خالی روی زمین افتاد. اصلاً قادر به حرکت نبود. پاهایش شاید دو برابر اندازه طبیعی ورم کرده بود و زخم های بزرگی شبیه قانقاریا داشت، به گفته خودش در طول شبانه روز نزدیک به 60 بار نورجیزک تزریق می کرد. از آنجا که اندام هایش از بین رفته بود او را برای معاینه بیشتر و احیاناً قطع عضو به مرکز درمانی دیگری معرفی کردیم. دیگر از او خبری به دست نیاوردیم ولی با این مصرف بالاتصور نمی کنم بهبود پیدا کرده باشد.»
    
    http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1513650
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1531 به تاریخ 13/8/86، صفحه 8 (گزارش اجتماعی)


 
 
کراکی ها چطور شسته می شوند
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٢:٠۳ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ آبان ۱۳۸٦
 


کراک، نفرین قرن


نویسنده: محمد سرابی

کراک محبوب ترین ماده مخدر در بین جوانان است و شایع است که بدترین عاقبت را هم دارد. می گویند اجساد معتادان به کراک را در غسالخانه ها نمی شویند چون جسد آنها چنان پوک و گندیده است که قابل شست وشو نخواهد بود.اگرچه ترس از این عاقبت باعث نشده است مصرف کراک پایین بیاید و این ماده مخدر همچنان شایع ترین ماده مخدر در بین جوانان است ولی آیا حرف هایی که در مورد این ماده مخدر زده می شود، واقعیت دارد؟
    
    می دانیم که برخی اجساد را نمی توان با آب شست وشو داد مانند پیکر کسانی که در تصادف های شدید یا آتش سوزی کشته شده اند. همچنین براساس فقه اسلامی اگر این احتمال وجود داشته باشد که جسد در صورت برخورد با آب از بین برود نیازی به غسل شرعی نیست و می توان پیکر مرده را با همان شکل به خاک سپرد و به همین دلیل هم اجساد افرادی که در تصادف های شدید یا آتش سوزی کشته شده اند، بدون شست وشو به خاک سپرده می شود. غسال های بهشت زهرا در مورد علت مرگ جنازه هایی که می شویند کنجکاوی نمی کنند. یکی از غسال ها می گوید: «اینجا مرده های پوسیده را هم می آورند، آدم هایی که دیگر اصلاً شبیه آدم نیستند ولی ما همه را می شوییم. یعنی هر جنازه یی را که قابل شستن باشد می شوییم. می گویند کراکی ها فاسد می شوند ولی تا به حال جنازه یی نیامده که رویش نوشته باشد کراکی.»
    
    دکتر محسن هاشمی رئیس انجمن فیزیوتراپ های ایران که بنا به حرفه خود تجربیاتی از اندام های تحلیل رفته دارد، می گوید: «شخصاً هیچ آزمایش عملی معتبری در مورد اثر مواد مخدر صنعتی بر استخوان ها سراغ ندارم که در این مورد صدق کند. مسلماً مواد مخدر آسیب شدید فیزیکی به بدن وارد می کنند ولی برای اظهارنظر نیازمند آزمایش های دقیق هستیم.»
    
    هاشمی البته به نکته دیگری هم اشاره می کند: «اگر جوانی که اعتیاد دارد به پزشک مراجعه کند مسلماً اعتیاد خود را پنهان خواهد کرد. پزشک هم احتمالاً به دنبال دلایل دیگر می گردد و ارتباط میان اعتیاد و پوکی استخوان یا از بین رفتن ماهیچه ها را در نظر نمی گیرد.»
    
    کراک که در قاره امریکا و اروپای غربی مصرف می شود سال ها قبل از ترکیبات کوکائین ساخته شد. تجارت کوکائین در قاره امریکا همانند تجارت کراک در آسیا پرمنفعت است و قسمتی از درآمد کشاورزان فقیر بولیوی، اکوادور و کلمبیا را تشکیل می دهد. کوکائین طی مراحل استخراج، حمل و توزیع ارزش افزوده زیادی پیدا می کند. طوری که تنها افراد ثروتمند قادر به تهیه آن هستند ولی تاجران مواد مخدر برای اینکه اقشار نیازمند جامعه در حسرت کوکائین نمانند آن را با ترکیبات شیمیایی دیگری مخلوط کردند و با افزایش حجم، کوکائین فقرا را ساختند این محصول ارزان تر به نام کراک شهرت پیدا کرد و مانند هر تجارت سودآور دیگر دامنه آن به اروپا هم رسید.
    
    با این حال کراک هنوز در آسیا گران قیمت بود در واقع اگر کراک از مسیر تجارت مواد مخدر تا ایران بیاید بیش از صد هزار تومان به ازای هر گرم قیمت خواهد داشت. پس کراک آسیایی که یک دهم این قیمت هم نیست از چه چیزی ساخته شده است؟ برخی امتیاز اختراع کراک را به مافیای سرخ روسیه نسبت می دهند عده یی دیگر منشاء آن را ترکیه، پاکستان یا دیگر کشورهای خاورمیانه می دانند. کراک آسیایی از کوکائین ساخته نشده است کراک امروزی موجود در کشور ما فقط ترکیب قوی تری از مشتقات هروئین است. اجناس جدید معمولاً با استفاده از سه روش اصلی مشتریان خود را پیدا می کنند. کراک هم برای رواج بیشتر در میان جوانان از هر سه این روش ها استفاده کرد. اول اینکه معتادانی که به هروئین اعتیاد دارند و می خواهند با یک ماده دیگر آن را ترک کنند نوع مصرف خود را به کراک تغییر می دهند. در حالی که ماده جدید به مراتب خطرناک تر از اولی است. دومین روش این است که برای تسکین عوارض ماده محرک یا توهم زا که معمولاً در پارتی ها مصرف می شود باید از یک مسکن استفاده کرد. معمولاً هم تصور می شود که این مسکن اعتیادآور نیست در حالی که بلافاصله وابستگی ایجاد می شود. سومین و مهمترین دلیل گسترش کراک جنبه فرهنگی آن است. جز مدل لباس و آرایش مو، مصرف مواد مخدر هم به صورت یک «مد» از کشورهای غربی تقلید می شود. بنابراین اگر ماده یی که در غرب رایج است به ایران وارد شود، برای حفظ «کلاس» و «پرستیژ» بازار مصرف تضمین شده یی در میان جوانان خواهد داشت. دکتر اسماعیل پور مدیر گروه درمان یک انجمن ترک مواد مخدر است. او شایعات مربوط به کراک را دنبال کرده و به نتایجی رسیده است: «مصرف کراک باعث می شود که فرد هیچ دردی راحس نکند، در نتیجه بیماری های مختلف در بدنش به راحتی پخش می شود. علاوه بر آن این مخدرها سیستم ایمنی را به شدت ضعیف می کنند و راه برای ورود عوامل عفونی باز می شود در نتیجه یک شخص معتاد به کراک احتمالاً دچار چند بیماری مختلف خواهد بود، مخصوصاً اگر ولگرد و کارتن خواب باشد.» او از معتادانی مثال می زند که زخم های پوستی بسیار بزرگ یا حتی عفونت کامل را در قسمت هایی از بدن خود داشته اند و البته به مصرف کراک هم ادامه می دادند. وی می گوید: «وقتی فرد سالمی می میرد پس از طی زمان مشخصی مثلاً 72 ساعت جسمش دچار پوسیدگی هایی خواهد شد. حال اگر شخص معتاد به کراک و آلوده به عفونت درونی باشد پس از مرگ در 12 ساعت به این مرحله خواهد رسید و جنازه یک روزه او مانند جنازه چندین روزه افراد سالم است و این تصور را به وجود می آورد که به زودی از هم خواهد پاشید.» می گویند هیچ کس نمی تواند بیش از 5 سال کراک مصرف کند و زنده بماند، چون دوره کشتار آن آغاز می شود و معتادان را یکی یکی به کام مرگ می فرستد. البته معتادان به کراک تا اینجا می توانند مطمئن باشند که حداقل مانند انسان های سالم شسته خواهند شد.
    
    محمد سرابی
    


 روزنامه اعتماد، شماره 1524 به تاریخ 5/8/86، صفحه 8 (گزارش اجتماعی)


 
 
مسابقه‌های اتومبیلرانی در بزرگراه‌های تهران
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٥:۱۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۸٦
 

تعقیب و گریز درنیمه شب

محمد سرابی:

شب ها وقتی ساکنان خسته تهران به خواب می‌روند و خیابان های پر از ترافیک برای ساعت هایی خلوت می‌شوند «ماشین‌باز»‌های حرفه‌ای ، مسابقات خطرناک سرعت را آغاز می‌کنند.

 مسابقه رانندگی با خودروهای تقویت شده در بزرگراه‌های تهران یکی از چهره‌های شبانه در شهر است؛ مسابقاتی که نیمه‌شب آغاز می‌شود و قبل از طلوع خورشید به پایان می‌رسد.

پارک ملت پنجشنبه شب از همیشه شلوغ تر است. ساعت 11 شب خیابان ولیعصر از خودروهای مختلف موج می‌زند. پلیس سعی می‌کند با گشت زدن و یک طرفه کردن خیابان مسیر ترافیک را کنترل کند. ایست‌های بازرسی از شمال میدان ونک در خیابان مستقر شده‌اند و خودروهای مشکوک را متوقف می‌کنند. با رسیدن ساعت 12 سمت شمال خیابان خلوت‌تر می‌شود و تا رسیدن به تقاطع «پارک‌وی» دیگر ترافیکی وجود ندارد.

 پل پارک وی از 12 شب به بعد دیدنی‌تر است. نورافکن‌ها روی پل و اتصالات بلند آن را روشن کرده‌اند. تابلوهای تبلیغاتی روی پایه‌ها هم روشنایی زیر پل را تأمین می‌کنند. از ساعت 12 به بعد کم کم ماشین‌ بازها پیدا می‌شوند. پاتوق اصلی یکی از پیاده‌روهای پهن زیر پل است که تبدیل به نمایشگاه خودروهای اسپرت می‌شود.

بیشترین خودرو پراید است و بعداز آن پژو 206، سمند، زانتیا و... . خودروها کاملاً تمیز و نو هستند و بعضی ها هنوز برچسب های نمایندگی فروش را روی شیشه دارند. با گذشت زمان تعداد خودروها بیشتر می‌شود و تا ساعت یک بعدازنیمه‌شب به 30 دستگاه می‌رسد. اینجا و آنجا رانندگان جمع شده‌اند و صحبت می‌کنند. همه با هم آشنا هستند و بین 18 تا 25 سال دارند. به ندرت دختری دیده می‌شود ودخترها را بعداز نیمه‌شب به خانه‌هایشان رسانده‌اند.

 مسابقه درست مثل یک الگوی ثابت شروع می‌شود. 2 راننده شروع به حرف زدن در مورد خودروهای یکدیگر می‌کنند. بعد ادعا می‌کنند که هر کدام خودروی بهتری دارند و تندتر رانندگی می‌کنند. تمام کسانی که در اطراف هستند جمع می‌شوند و آنها را به مسابقه دادن تشویق می‌کنند. کم کم رانندگان تصمیم می‌گیرند تا برتری را در عمل اثبات کنند. برای اطمینان از شرایط در موتور را بالا می‌زنند تا حریف هرچقدر که می‌خواهد قطعات مختلف را بررسی کند. بعداز این مرحله نوبت به شرط‌بندی می‌رسد.

بهرام که هر هفته به اینجا می‌آید، می‌گوید: «شرط‌ها از 200 هزار تومان شروع می‌شوند و همین‌طور بیشتر می‌شوند تا بعضی اوقات مجموع پولی که بین چند نفر در یک شب دست به دست می‌شود به 3-2 میلیون تومان هم می‌رسد. البته رقم‌های بالا برای کسانی است که از همدیگر شناخت داشته باشند چون اگر با ماشین غریبه‌ای که نمی‌دانی چطور موتورش را دستکاری کرده شرط سنگینی ببندی ممکن است ببازی.»

این بار هر 2خودرو پراید استاندارد هستند و موتور تقویت شده ندارند؛ البته واضح است که نسبت به پرایدهای معمولی آماده‌تر هستند. روی 100 هزار تومان شرط بسته می‌شود؛ مبلغی که بازنده باید به برنده بپردازد. ساعت 3 بامداد است پرایدها روی مسیر غرب به شرق زیر پل پارک وی آماده حرکت هستند.

 هیچ نشانه‌ای برای شروع وجود ندارد. راننده‌ها به هم نگاه می‌کنند و پدال گاز را فشار می‌دهند. قسمت عقب پرایدها بالا و پایین می‌رود، ناگهان یکی از راننده‌ها کلاج را رها می‌کند. از چرخش لاستیک‌ها روی آسفالت صدای شدیدی بلند می‌شود. راننده بعدی هم همین‌کار را می‌کند و در یک لحظه هر2خودرو از جا کنده می‌شوند.

 تیونینگ

 برای تقویت خودرو مجموعه تغییراتی در آن داده می‌شود که به تیونینگ شهرت دارد. مهمترین تغییر عوض کردن موتور با موتورهای دیگر است. موتور مزدا که از آن سوی ‌آب‌های خلیج‌فارس می‌آید بیشتر از بقیه کاربرد دارد و جای موتور اصلی خودرو را می‌گیرد.

موتور اصلی را هم می‌توان با تراش دادن و کوتاه و بلند کردن بعضی قطعات داخلی تقویت کرد. بعد از موتور سامانه انتقال قدرت و گیربکس تغییر می‌کنند تا با سرعت‌های بالاتری گردش کنند. متناسب با آنها قطر لاستیک و وزن رینگ هم عوض می‌شود تا شتاب نهایی بالا رفته و در عین حال قطعات مختلف باعث کاهش اثر یکدیگر نشوند. برای سوخت‌رسانی بیشتر هم وسایلی به موتور اضافه می‌شوند تا ترکیب هوا و بنزین را با فشار به درون پیستون‌ها وارد کنند و از آن طرف گازهای خروجی را یکسره تا اگزوز ببرند.

همزمان با موتور ترمزها هم تقویت می‌شوند زیرا با ترمزهای معمولی نمی‌توان این موتورها را متوقف کرد. با تعویض کمک فنرها ارتفاع خودرو کمتر می‌شود ولی احتمال چپ کردن در سر پیچ‌ها کاهش پیدا می‌کند.

 از این اصول فنی که بگذریم هزار و یک وسیله برای تزئین ظاهر خودرو هم وجود دارد. دستگاه‌های پخش صوت و تصویر، صندلی‌ها و فرمان مخصوص ماشین‌های مسابقه و بالاخره چراغ‌های زنون که نور آبی رنگ تندی دارند. هزینه این تغییرات بسیار بالا است و گاهی اوقات از قیمت اصلی خودرو بیشتر می‌شود.

 در میان ماشین‌بازهای نیمه‌شب تهران راننده‌های گروه استاندارد برای خود جایگاهی دارند. حسین می‌گوید: «مسابقه بین ماشین‌های استاندارد را بیشتر قبول دارم. ماشین‌های اسپرت به تجهیزات وابسته هستند ولی برنده شدن ماشین‌های استاندارد فقط به مهارت راننده بستگی دارد مثل مسابقه‌های واقعی.»

 زیر پل پارک وی سر و کله خودروهایی مانند «پرادو» و رده‌هایی از «بی‌ام‌و» هم پیدا می‌شود که نه تغییر کرده‌اند و نه صاحب‌شان با توجه به قیمت این خودروها نیازی به تغییر و افزودن چیزی به آنها را احساس می‌کند.

 مدتی است که گروه دیگری هم وارد این جمع شده‌اند. اینها که اغلب از مناطق پایین‌تر شهر می‌آیند بیشتر مکانیک‌هایی هستند که خودروهای دیگران را تعمیر یا تیونینگ می‌کنند . آنها با استفاده از قطعات به‌دست آمده توانسته‌اند خودرویی هم برای خود دستکاری و آماده کنند.

حسین می‌گوید: «غیر از سطح پایین بودن ماشین‌هایشان خودشان هم جنبه مسابقه ندارند. » او در توضیح جنبه مسابقه می‌افزاید: «بعداز مسابقه بازنده باید پولی را که شرط بسته به برنده بدهد. بچه‌های ما پول را می‌دهند و برای مسابقه بعدی قرار می‌گذارند ولی اینها همیشه دعوا راه می‌اندازند، درگیر می‌شوند و بازی را به هم می‌زنند. هیچ وقت قبول نمی‌کنند باخته‌اند، برای همین هم معمولاً آنها را در گروه راه نمی‌دهیم.»

کوتاه، بلند

2 مسیر اصلی برای مسابقه استفاده می‌شود؛ مسیر کوتاه‌تر از پل پارک وی و از بزرگراه مدرس به سمت بزرگراه صدر می‌رود و از تقاطع خیابان شریعتی برمی‌گردد. مسیر بلندتر مدرس را به سمت جنوب ادامه می‌دهد تا به تقاطع حقانی برسد و دوباره به پارک‌وی ختم شود. پل پارک وی خط آغاز و پایان این مسابقه‌ها است. مسیرهای بسیار کوتاه‌تری هم برای آزمایش شتاب موتور طی می‌شوند. ساعت 2 تا 5 بامداد بهترین ساعت‌های مسابقه هستند.

تعداد خودروهای دیگر در بزرگراه‌ها کم است و اغلب هم با فاصله زیادی حرکت می‌کنند. اینجاست که ماشین‌بازها مهارت رانندگی‌شان را به رخ هم می‌کشند. شاخص‌ترین مهارت دور زدن در خروجی‌ها است که بدون کم کردن سرعت انجام می‌شود. راننده در این موقع با فشردن پدال گاز وکشیدن ترمز دستی و چرخاندن سریع فرمان خودرو خود را در فاصله‌ای کوتاه و زمانی کمتر از یک ثانیه به گردش درمی‌آورد. در صورت اشتباه راننده یا نقص ترمز دستی خودرو از بزرگراه به بیرون پرت خواهد شد.

بهرام می‌گوید: «ماشین‌های دوستان من 2 حالت دارند یا کاملاً سالم هستند و حتی یک خش روی گلگیرشان نیست یا معلق زده و بین گارد ریل‌ها مچاله شده‌اند.» اتاق خودروهای مسابقه واقعی با ستون‌های لوله‌ای حفاظت می‌شود تا سقف بر روی سرنشینان فشرده نشود ولی بهرام می‌گوید: « اگر از این ستون‌های اضافی نصب کنیم پلیس فوراً ماشین‌ها را می‌شناسد و توقیف می‌کند.»

یکی از پرایدهاصفیر کشان به زیر پل می‌رسد. اثری از دومی نیست همه دور برنده جمع می‌شوند. راننده به شدت خوشحال است. در این مسابقه‌ها امکان تصادف عمدی و تنه‌زدن به خودرو حریف هم وجود دارد. رانندگان حرفه‌ای در این مواقع کنار می‌کشند تا جان خود را حفظ کنند وگرنه ممکن است سر یک خروجی خطرناک با ضربه کوچکی به پرواز درآیند.

پراید بازنده هم از راه می‌رسد. فلاش دوربین تلفن‌های همراه برق می‌زند. نزدیک 10 خودرو دور هم جمع شده‌اند و زیر پل شلوغ و پر سر و صدا شده است. طولی نمی‌کشد که پلیس بزرگراه سر می‌رسد. همه به سرعت پراکنده می‌شوند. بعضی از خودروها سوء سابقه زیادی دارند و راننده‌ها نمی‌خواهند این بار هم منتظر مرخص شدن خودروشان از پارکینگ نیایش بمانند.

ساعت نزدیک 5 صبح است و تا مدتی دیگر هوا روشن می‌شود. منصور چای فروش زیر پل برای تاکسی‌های خطی چای آماده می‌کند. چند مسافر منتظر مسافرکش‌های کهنه ایستاده‌اند. سرعت گرفتن‌های شبانه در بزرگراه‌های تهران به پایان رسیده است و روز کم کم از راه می‌رسد.

http://hamshahrionline.ir/details/34603

اول آبان 1386 روزنامه همشهری


 
 
مسابقه‌های اتومبیلرانی در بزرگراه‌های تهران
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٥:۱۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱ آبان ۱۳۸٦
 

تعقیب و گریز درنیمه شب

محمد سرابی:

شب ها وقتی ساکنان خسته تهران به خواب می‌روند و خیابان های پر از ترافیک برای ساعت هایی خلوت می‌شوند «ماشین‌باز»‌های حرفه‌ای ، مسابقات خطرناک سرعت را آغاز می‌کنند.

 مسابقه رانندگی با خودروهای تقویت شده در بزرگراه‌های تهران یکی از چهره‌های شبانه در شهر است؛ مسابقاتی که نیمه‌شب آغاز می‌شود و قبل از طلوع خورشید به پایان می‌رسد.

پارک ملت پنجشنبه شب از همیشه شلوغ تر است. ساعت 11 شب خیابان ولیعصر از خودروهای مختلف موج می‌زند. پلیس سعی می‌کند با گشت زدن و یک طرفه کردن خیابان مسیر ترافیک را کنترل کند. ایست‌های بازرسی از شمال میدان ونک در خیابان مستقر شده‌اند و خودروهای مشکوک را متوقف می‌کنند. با رسیدن ساعت 12 سمت شمال خیابان خلوت‌تر می‌شود و تا رسیدن به تقاطع «پارک‌وی» دیگر ترافیکی وجود ندارد.

 پل پارک وی از 12 شب به بعد دیدنی‌تر است. نورافکن‌ها روی پل و اتصالات بلند آن را روشن کرده‌اند. تابلوهای تبلیغاتی روی پایه‌ها هم روشنایی زیر پل را تأمین می‌کنند. از ساعت 12 به بعد کم کم ماشین‌ بازها پیدا می‌شوند. پاتوق اصلی یکی از پیاده‌روهای پهن زیر پل است که تبدیل به نمایشگاه خودروهای اسپرت می‌شود.

بیشترین خودرو پراید است و بعداز آن پژو 206، سمند، زانتیا و... . خودروها کاملاً تمیز و نو هستند و بعضی ها هنوز برچسب های نمایندگی فروش را روی شیشه دارند. با گذشت زمان تعداد خودروها بیشتر می‌شود و تا ساعت یک بعدازنیمه‌شب به 30 دستگاه می‌رسد. اینجا و آنجا رانندگان جمع شده‌اند و صحبت می‌کنند. همه با هم آشنا هستند و بین 18 تا 25 سال دارند. به ندرت دختری دیده می‌شود ودخترها را بعداز نیمه‌شب به خانه‌هایشان رسانده‌اند.

 مسابقه درست مثل یک الگوی ثابت شروع می‌شود. 2 راننده شروع به حرف زدن در مورد خودروهای یکدیگر می‌کنند. بعد ادعا می‌کنند که هر کدام خودروی بهتری دارند و تندتر رانندگی می‌کنند. تمام کسانی که در اطراف هستند جمع می‌شوند و آنها را به مسابقه دادن تشویق می‌کنند. کم کم رانندگان تصمیم می‌گیرند تا برتری را در عمل اثبات کنند. برای اطمینان از شرایط در موتور را بالا می‌زنند تا حریف هرچقدر که می‌خواهد قطعات مختلف را بررسی کند. بعداز این مرحله نوبت به شرط‌بندی می‌رسد.

بهرام که هر هفته به اینجا می‌آید، می‌گوید: «شرط‌ها از 200 هزار تومان شروع می‌شوند و همین‌طور بیشتر می‌شوند تا بعضی اوقات مجموع پولی که بین چند نفر در یک شب دست به دست می‌شود به 3-2 میلیون تومان هم می‌رسد. البته رقم‌های بالا برای کسانی است که از همدیگر شناخت داشته باشند چون اگر با ماشین غریبه‌ای که نمی‌دانی چطور موتورش را دستکاری کرده شرط سنگینی ببندی ممکن است ببازی.»

این بار هر 2خودرو پراید استاندارد هستند و موتور تقویت شده ندارند؛ البته واضح است که نسبت به پرایدهای معمولی آماده‌تر هستند. روی 100 هزار تومان شرط بسته می‌شود؛ مبلغی که بازنده باید به برنده بپردازد. ساعت 3 بامداد است پرایدها روی مسیر غرب به شرق زیر پل پارک وی آماده حرکت هستند.

 هیچ نشانه‌ای برای شروع وجود ندارد. راننده‌ها به هم نگاه می‌کنند و پدال گاز را فشار می‌دهند. قسمت عقب پرایدها بالا و پایین می‌رود، ناگهان یکی از راننده‌ها کلاج را رها می‌کند. از چرخش لاستیک‌ها روی آسفالت صدای شدیدی بلند می‌شود. راننده بعدی هم همین‌کار را می‌کند و در یک لحظه هر2خودرو از جا کنده می‌شوند.

 تیونینگ

 برای تقویت خودرو مجموعه تغییراتی در آن داده می‌شود که به تیونینگ شهرت دارد. مهمترین تغییر عوض کردن موتور با موتورهای دیگر است. موتور مزدا که از آن سوی ‌آب‌های خلیج‌فارس می‌آید بیشتر از بقیه کاربرد دارد و جای موتور اصلی خودرو را می‌گیرد.

موتور اصلی را هم می‌توان با تراش دادن و کوتاه و بلند کردن بعضی قطعات داخلی تقویت کرد. بعد از موتور سامانه انتقال قدرت و گیربکس تغییر می‌کنند تا با سرعت‌های بالاتری گردش کنند. متناسب با آنها قطر لاستیک و وزن رینگ هم عوض می‌شود تا شتاب نهایی بالا رفته و در عین حال قطعات مختلف باعث کاهش اثر یکدیگر نشوند. برای سوخت‌رسانی بیشتر هم وسایلی به موتور اضافه می‌شوند تا ترکیب هوا و بنزین را با فشار به درون پیستون‌ها وارد کنند و از آن طرف گازهای خروجی را یکسره تا اگزوز ببرند.

همزمان با موتور ترمزها هم تقویت می‌شوند زیرا با ترمزهای معمولی نمی‌توان این موتورها را متوقف کرد. با تعویض کمک فنرها ارتفاع خودرو کمتر می‌شود ولی احتمال چپ کردن در سر پیچ‌ها کاهش پیدا می‌کند.

 از این اصول فنی که بگذریم هزار و یک وسیله برای تزئین ظاهر خودرو هم وجود دارد. دستگاه‌های پخش صوت و تصویر، صندلی‌ها و فرمان مخصوص ماشین‌های مسابقه و بالاخره چراغ‌های زنون که نور آبی رنگ تندی دارند. هزینه این تغییرات بسیار بالا است و گاهی اوقات از قیمت اصلی خودرو بیشتر می‌شود.

 در میان ماشین‌بازهای نیمه‌شب تهران راننده‌های گروه استاندارد برای خود جایگاهی دارند. حسین می‌گوید: «مسابقه بین ماشین‌های استاندارد را بیشتر قبول دارم. ماشین‌های اسپرت به تجهیزات وابسته هستند ولی برنده شدن ماشین‌های استاندارد فقط به مهارت راننده بستگی دارد مثل مسابقه‌های واقعی.»

 زیر پل پارک وی سر و کله خودروهایی مانند «پرادو» و رده‌هایی از «بی‌ام‌و» هم پیدا می‌شود که نه تغییر کرده‌اند و نه صاحب‌شان با توجه به قیمت این خودروها نیازی به تغییر و افزودن چیزی به آنها را احساس می‌کند.

 مدتی است که گروه دیگری هم وارد این جمع شده‌اند. اینها که اغلب از مناطق پایین‌تر شهر می‌آیند بیشتر مکانیک‌هایی هستند که خودروهای دیگران را تعمیر یا تیونینگ می‌کنند . آنها با استفاده از قطعات به‌دست آمده توانسته‌اند خودرویی هم برای خود دستکاری و آماده کنند.

حسین می‌گوید: «غیر از سطح پایین بودن ماشین‌هایشان خودشان هم جنبه مسابقه ندارند. » او در توضیح جنبه مسابقه می‌افزاید: «بعداز مسابقه بازنده باید پولی را که شرط بسته به برنده بدهد. بچه‌های ما پول را می‌دهند و برای مسابقه بعدی قرار می‌گذارند ولی اینها همیشه دعوا راه می‌اندازند، درگیر می‌شوند و بازی را به هم می‌زنند. هیچ وقت قبول نمی‌کنند باخته‌اند، برای همین هم معمولاً آنها را در گروه راه نمی‌دهیم.»

کوتاه، بلند

2 مسیر اصلی برای مسابقه استفاده می‌شود؛ مسیر کوتاه‌تر از پل پارک وی و از بزرگراه مدرس به سمت بزرگراه صدر می‌رود و از تقاطع خیابان شریعتی برمی‌گردد. مسیر بلندتر مدرس را به سمت جنوب ادامه می‌دهد تا به تقاطع حقانی برسد و دوباره به پارک‌وی ختم شود. پل پارک وی خط آغاز و پایان این مسابقه‌ها است. مسیرهای بسیار کوتاه‌تری هم برای آزمایش شتاب موتور طی می‌شوند. ساعت 2 تا 5 بامداد بهترین ساعت‌های مسابقه هستند.

تعداد خودروهای دیگر در بزرگراه‌ها کم است و اغلب هم با فاصله زیادی حرکت می‌کنند. اینجاست که ماشین‌بازها مهارت رانندگی‌شان را به رخ هم می‌کشند. شاخص‌ترین مهارت دور زدن در خروجی‌ها است که بدون کم کردن سرعت انجام می‌شود. راننده در این موقع با فشردن پدال گاز وکشیدن ترمز دستی و چرخاندن سریع فرمان خودرو خود را در فاصله‌ای کوتاه و زمانی کمتر از یک ثانیه به گردش درمی‌آورد. در صورت اشتباه راننده یا نقص ترمز دستی خودرو از بزرگراه به بیرون پرت خواهد شد.

بهرام می‌گوید: «ماشین‌های دوستان من 2 حالت دارند یا کاملاً سالم هستند و حتی یک خش روی گلگیرشان نیست یا معلق زده و بین گارد ریل‌ها مچاله شده‌اند.» اتاق خودروهای مسابقه واقعی با ستون‌های لوله‌ای حفاظت می‌شود تا سقف بر روی سرنشینان فشرده نشود ولی بهرام می‌گوید: « اگر از این ستون‌های اضافی نصب کنیم پلیس فوراً ماشین‌ها را می‌شناسد و توقیف می‌کند.»

یکی از پرایدهاصفیر کشان به زیر پل می‌رسد. اثری از دومی نیست همه دور برنده جمع می‌شوند. راننده به شدت خوشحال است. در این مسابقه‌ها امکان تصادف عمدی و تنه‌زدن به خودرو حریف هم وجود دارد. رانندگان حرفه‌ای در این مواقع کنار می‌کشند تا جان خود را حفظ کنند وگرنه ممکن است سر یک خروجی خطرناک با ضربه کوچکی به پرواز درآیند.

پراید بازنده هم از راه می‌رسد. فلاش دوربین تلفن‌های همراه برق می‌زند. نزدیک 10 خودرو دور هم جمع شده‌اند و زیر پل شلوغ و پر سر و صدا شده است. طولی نمی‌کشد که پلیس بزرگراه سر می‌رسد. همه به سرعت پراکنده می‌شوند. بعضی از خودروها سوء سابقه زیادی دارند و راننده‌ها نمی‌خواهند این بار هم منتظر مرخص شدن خودروشان از پارکینگ نیایش بمانند.

ساعت نزدیک 5 صبح است و تا مدتی دیگر هوا روشن می‌شود. منصور چای فروش زیر پل برای تاکسی‌های خطی چای آماده می‌کند. چند مسافر منتظر مسافرکش‌های کهنه ایستاده‌اند. سرعت گرفتن‌های شبانه در بزرگراه‌های تهران به پایان رسیده است و روز کم کم از راه می‌رسد.

http://hamshahrionline.ir/details/34603

اول آبان 1386