محمد سرابی

www.msarabi.com

 
جزئیات حوادثی که در صبح روز یازده سپتامبر رخ داد
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٢:۱۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۳ شهریور ۱۳۸٦
 

حادثه یازده سپتامبرکمتر از دو ساعت طول کشید

 

محمد سرابی

 

در سال گفت وگوی تمدن ها یک هواپیمای مسافربری در مقابل چشم تمام مردم دنیا به آسمانخراش بزرگی کوبیده شد. این تصویر بارها و بارها در رسانه های مختلف تکرار شده است. هواپیما مستقیماً به سمت آسمانخراش می آید، به آن برخورد می کند و در دل ساختمان تبدیل به گلوله یی از آتش می شود.

 

جزئیات حوادثی که در صبح روز یازده سپتامبر رخ داد معمولاً مورد توجه قرار نمی گیرد و اغلب اطلاعاتی که در مورد آن منتشر می شود شامل پیامدها و نتایج بعدی آن هستند.

11 سپتامبر


 
 
سالگرد اشغال ایران از سوی متفقین
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٧:۳٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٥ شهریور ۱۳۸٦
 

همه افراد مرخص هستند

سالگرد اشغال ایران از سوی متفقین

 محمد سرابی

 

ارتش منظم اولین دستاورد نظام رضاخانی بود که نتوانست به اولین وظیفه خود یعنی دفاع در مقابل بیگانگان عمل کند. در جریان حمله نیروهای متفقین به ایران و حتی بدون درگیری مستقیم، ارتش رضاخانی کاملاً مضمحل شد و سربازان و فرماندهان هر کدام به سویی پراکنده شدند. شاید این ارتش موفق شده بود شورش های داخلی را با موفقیت سرکوب کند ولی در نبرد با ارتش های بزرگ جهان به جز اندکی مقاومت آن هم از سوی برخی افسران جوان واکنش دیگری از خود نشان نداد.


- - -


 
 
تاریخچه تشکیل ناتو
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۳:۱۳ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٦ شهریور ۱۳۸٦
 


پیمانی علیه کمونیسم


نویسنده: محمد سرابی


    پیمان های سیاسی زیادی در جهان وجود دارند که شاید اسامی آنها گاه به گاه شنیده می شود ولی عملا فعالیت چندانی ندارند و کشورهای عضو مسیر سیاست خود را بدون توجه به معاهده ای که در آن عضو هستند دنبال می کنند. ناتو از جمله قوی ترین پیمان ها است که با گذشت ۵۷ سال از زمان تاسیس خود کاملا در صحنه های نظامی و سیاسی حاضر است.بعد از پایان جنگ جهانی دوم و آغاز جنگ سرد خطری به نام خطر کمونیسم کشورهای اروپای غربی را به وحشت انداخته بود. قدرت جنگی بسیار بالای شوروی و متحدانش و همین طور جریان سوسیالیسم، این کشورها را به فکر ایجاد یک سازمان نظامی مشترک انداخت.سازمان پیمان بروکسل با همین هدف و توسط بلژیک، بریتانیا، فرانسه، لوکزامبورگ و هلند در سال ۱۹۴۸ تاسیس شد. این دولت ها پیمان بستند که اگر به یکی از آنها حمله مسلحانه شود با تمام قدرت به دفاع از یکدیگر برخیزند. ۷ سال بعد ایتالیا و آلمان غربی نیز به این معاهده پیوستند و نام آن به اتحادیه اروپای غربی تغییر یافت. این قرارداد اگرچه تا به حال فعالیت خاصی نداشته و در سایه اروپای متحد و قراردادهای دیگر محو شده است ولی پایه اصلی تاسیس سازمان پیمان آتلانتیک شمالی شد.


    پیمان اطلس
    در ۱۸مارس ۱۹۴۹ کشورهای بلژیک، فرانسه، لوکزامبورگ، هلند، انگلستان، کانادا، دانمارک، ایسلند، ایتالیا، نروژ، پرتغال و آمریکا مقدمات تشکیل یک سازمان نظامی بزرگ که نام آن را از اقیانوس بین این کشورها گرفته بودند فراهم ساختند. و در ۲۴ اوت با امضای ترومن رئیس جمهور آمریکا این پیمان رسمیت یافت. ۵ ماه بعد ناتو عملا آغاز به کار کرد و ۳ ماه بعد از آن در شهر لاهه طرح مقابله با گسترش شوروی تصویب شد.در ۱۹۵۵ شوروی و بلوک شرق در مقابله با ناتو، پیمان ورشو را بین خود منعقد کردند تا یک سر فرماندهی نظامی مشترک برای نیروهای نظامی خود تعیین کنند. از مقایسه میان دو پیمان استنباط می شود که اعضای ناتو برای مقابله با شرق به یکدیگر پیوستند تا نیروی بیشتری پیدا کنند ولی اعضای ورشو برای مقابله با غرب به زیر چتر حمایت شوروی پناه بردند. در سال ۱۹۸۸ گورباچف پایان جنگ سرد و بی اثر شدن ورشو را اعلام کرد و در سال ۱۹۹۱ انحلال این پیمان اعلام شد. ظاهرا آمریکا به شوروی وعده داده بود که با انحلال ورشو، ناتو نیز به یک انجمن سیاسی تبدیل می شود. بنا به قوانین و اصول سیاسی باید با از بین رفتن «دشمن خارجی» که خمیرمایه اتحادهای سیاسی است این اتفاق می افتاد ولی بعد از ورشو، ناتو قدرتمندتر شد و حتی اعضای ورشو را نیز جذب کرد.
    مهاجران
    در سال ۱۹۵۲ یونان و ترکیه نیز به ناتو پیوستند. اروپایان به منظور گسترش حریم خود از عضویت ترکیه استقبال کردند و ترکیه نیز که هر قراردادی را که نشانه ای از اروپایی بودن داشته باشد با اشتیاق قبول می کند فورا پایگاه های ناتو را در خود جای داد. آلمان غربی پس از یک تغییر حکومتی در سال ۱۹۵۵ و اسپانیا بعد از یک سال معطلی در ۱۹۸۲ عضو ناتو شدند. در ۱۹۹۹ لهستان، مجارستان و چک واسلواکی نیز به عضویت پیمان آتلانتیک درآمدند و در سال ۲۰۰۴ بلغارستان، استونی، لتونی، لیتوانی، رومانی، اسلواکی و اسلوونی نیز به درون ناتو کشیده شدند. اکنون کشورهای دیگری که حتی خارج از اروپا هستند نیز متقاضی پیوستن به این سازمان نظامی هستند.
    ابرقدرت ها
    فرانسه که خود را ابرقدرت قاره اروپا می شمارد در سال ۱۹۶۷ و بعد از به آب انداختن زیردریایی اتمی خویش از قرارداد نظامی ناتو خارج شد و تا سال ۹۳ تنها به صورت عضو سیاسی آن باقی ماند. مهمترین ماده پیمان ناتو این است که حمله به یکی از کشورهای عضو به مثابه حمله به سایر کشورها تلقی می شود و آنها مجاز هستند هر مقابله ای را که تشخیص می دهند اجرا کنند. البته در این ماده الزام خاصی در نظر گرفته نشده است و کشورها می توانند از ورود به جنگ خودداری کنند. اولین سرفرمانده ناتو که در دسامبر ۱۹۵۰ تعیین شد ژنرال آیزنهاور بود که فرانسوی ها به محض ورود به پاریس علیه او تظاهرات کردند. اگرچه وی در بازگشت به نزد ترومن و صحبت در کنگره آمریکا، دولت را تشویق به مسابقه نظامی و تسلیحاتی بیشتر کرد.از ابتدای تشکیل این اتحادیه نظامی در مانورها و عملیات ها، ژنرال های آمریکایی فرماندهی را برعهده می گیرند و در عین همکاری نظر خود را اجرا می کنند.این برتری جویی موجب نارضایتی نظامیان دیگر کشورها شده است که در جریان جنگ با یوگسلاوی به صراحت آن را بازگو کردند. نقش ارتش آمریکا و متحدش انگلیس در ناتو بسیار تعیین کننده است و این پیمان گاهی به اجرای خواسته های واشینگتن متهم می شود.
    زنجیر سه حلقه
    ناتو، سنتو و سیتو سه پیمان نظامی بودند که بنا بود شوروی و اقمارش را محاصره کنند. در سال ۱۹۵۴ نیوزلند، استرالیا، تایلند، فیلیپین، پاکستان، انگلیس، فرانسه و آمریکا در مانیل پیمان دفاع جمعی آسیای جنوب شرقی معروف به پیمان سیتو را امضا کردند که مرکز آن بانکوک تعیین شد.این دولت ها متعهد شدند در برابر تجاوز خارجی یا خرابکاری داخلی دست به اقدام جمعی بزنند. این معاهده بخش اقتصادی نیز داشت که از همان زمان آغاز کمرنگ بود. پاکستان در سال ۱۹۷۲ از پیمان خارج شد و پس از پایان جنگ سرد سیتو منحل شد. سنتو حلقه اتصال دهنده ناتو و سیتو بود که آمریکا بر آن نظارت داشت و به اعضای آن کمک نظامی می داد. با وقوع انقلاب اسلامی، ایران و بعد از آن پاکستان و ترکیه از پیمان خارج شدند. سنتو نیز اکنون منحل شده است. پیش بینی می شد ناتو نیز پس از نابودی دشمنی که به خاطر آن شکل گرفته بود بی اثر شده یا تغییر شکل دهد ولی این اتحادیه که عملا در دوران جنگ سرد نبرد واقعی را تجربه نکرده بود پس از پایان آن دست به عملیات های نظامی زد.
    جنگ بالکان
    در سال ۱۹۹۸ یوگسلاوی به رهبری میلوشویچ ۱۴ هزار نیروی نظامی به کوزوو، یکی از مناطق خودمختار هم مرز با خود، اعزام کرد. ناتو به یوگسلاوی اخطار داد تا ظرف شش ماه از کوزوو خارج شود.میلوشویچ که تابه حال بی اثر بودن اقدامات بین المللی را در جنگ های قبلی، به عنوان مثال بوسنی و هرزگوین دیده بود، اخطار را چندان جدی نگرفت و در ۲۴ مارس ۱۹۹۹ ناتو در پنجاهمین سالگرد خود به کشوری که اعضای آن را مورد حمله یا تهدید نظامی قرار نداده بود حمله کرد. در مدت کوتاهی پس از حمله هوایی زیرساخت های یوگسلاوی آسیب جدی دید. عملکرد جنگی ناتو که پیش از آن به صورت مانور و تهدید نشان داده شده بود بر جهان تاثیر گذاشت. قسمت عمده نیروهای مهاجم ارتش آمریکا بودند که بی محابا بلگراد را مورد حمله قرار دادند چنانکه در یک شلیک اشتباه سفارت چین با موشک هدف قرار گرفت و ۱۲ تن از کارکنان آن کشته شدند.ناتو در این جنگ مانند ارتش یک کشور متخاصم و نه به روش معمول نیروهای بین المللی عمل کرد که البته با جنایات جنگی صرب ها از دید افکار عمومی این عمل توجیه شده بود. ۴ ماه بعد بین کشور یوگسلاوی و پیمان ناتو آتش بس اعلام شد.
    در خاورمیانه
    در اوت ۲۰۰۳ شش هزار کیلومتر دورتر از اقیانوس اطلس، ناتو مسئولیت پاسداری از صلح را در افغانستان به عهده گرفت که نخستین فعالیت نظامی آن در خارج از اروپا است. به استثنای استقرار نیروهای آن در ترکیه در ۱۱ فوریه ۲۰۰۵ قسمتی از نیروهای ناتو به شهر هرات در غرب افغانستان و نزدیکی ایران منتقل شدند. جالب اینجا است که سربازان لیتوانیایی که در سال ۱۹۸۰ با پرچم شوروی به افغانستان رفته بودند این بار با پرچم ناتو وارد آن کشور شدند.در ۲۳ آوریل ۲۰۰۶ کنفرانس ناتو در یکی از کشورهای عضو شوروی سابق که اکنون به پیمان پیوسته است تشکیل شد و با روسیه قراردادی امضا کرد که در صورت لزوم بتواند از خاک آن برای عبور نیروها استفاده کند.ناتو برخلاف نظریه هایی که انحلال آن را پیش بینی می کردند باقی مانده و بر پیمان های منطقه ای دیگر نظیر معاهده نوپای شانگهای تاثیر گذاشته است و اکنون پرچم آبی رنگ آن با ستاره چهار پر مانند پرچم نیروهای نظامی یک کشور انگاشته می شود.
    
    
    محمد سرابی
    
magiran.com/n1186720

 روزنامه شرق ، شماره 844 به تاریخ 6/6/85، صفحه 22 (تاریخ)


 
 
حادثه یازده سپتامبرکمتر از دو ساعت طول کشید
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ٢:۳٠ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱ شهریور ۱۳۸٦
 

حادثه یازده سپتامبرکمتر از دو ساعت طول کشید

 

محمد سرابی

 

در سال گفت وگوی تمدن ها یک هواپیمای مسافربری در مقابل چشم تمام مردم دنیا به آسمانخراش بزرگی کوبیده شد. این تصویر بارها و بارها در رسانه های مختلف تکرار شده است. هواپیما مستقیماً به سمت آسمانخراش می آید، به آن برخورد می کند و در دل ساختمان تبدیل به گلوله یی از آتش می شود.

 

جزئیات حوادثی که در صبح روز یازده سپتامبر رخ داد معمولاً مورد توجه قرار نمی گیرد و اغلب اطلاعاتی که در مورد آن منتشر می شود شامل پیامدها و نتایج بعدی آن هستند.

 

ساخت مرکز تجارت جهانی از سال 1966 آغاز شد و تا سال 1973 ادامه پیدا کرد. این مجموعه متشکل از 7 عمارت مجزا است که با شماره نامیده می شوند. ساختمان های یک تا 6 در قطعه زمینی محصور بین خیابان ها قرار گرفته و ساختمان 7 در سوی دیگر یکی از خیابان های مجاور قرار دارد. برج های دوقلو ساختمان های شماره یک و 2 هستند که توسط «مینورو باماساکی» و «امری راس» طراحی شده اند. این دو برج 110 طبقه از هر جهت به هم شباهت داشتند. در برش عمودی درون هر برج به سه قسمت مشابه که روی هم قرار گرفته تقسیم می شد. در برش افقی سطح مقطع ساختمان دیده می شد که در آن آسانسورها و سایر تاسیسات در مرکز و فضاهای اداری در پیرامون قرار گرفته بودند. بالاترین طبقه 413 متر از سطح زمین ارتفاع داشت. از آنجا که تجهیزات مخابراتی بسیاری همراه با آنتن های مرتفع روی سقف آن نصب شده بود، ارتفاع نوک آخرین میله آنتن تا زمین به 526 متر می رسید. مجموعاً 800 هزار مترمربع فضای مفید در این دو برج طراحی شده بود. برجی شمالی ساختمان شماره یک و جنوبی شماره 2 نام داشتند.

 

ساعت 30/46/8 صبح هواپیمای بوئینگ 200-767 پهن پیکر با پرواز امریکن ایرلاین 11 به شمالی ترین قسمت برج شمالی و درست بین طبقات 93 تا 99 برخورد کرد. هیچ تصویر مفیدی از این برخورد در دست نیست. تنها فیلمبردار یک گروه آماتور که در حال کار در خیابان بودند با شنیدن صدای هواپیما دوربین را به سمت آن چرخاند. هواپیما در ارتفاع پایین پرواز می کرد و صحنه برخورد در گوشه یی از چارچوب تصویر ضبط شده است. بعد از برخورد اول فیلمبرداران تلویزیونی، عکاسان خبرگزاری ها و هر کسی که دوربینی در دست داشت، به تصویربرداری از برج شمالی پرداخت که در حال سوختن بود. پلیس و آتش نشان ها در محل حادثه جمع شدند و مردم ناباورانه به ساختمانی که دود از آن بلند می شد نگاه می کردند. ساعت 59/2/9 در مقابل چشم هزاران نفر بوئینگ 200- 767 پرواز یونایتد ایرلاین 175 به برج جنوبی و در میان طبقات 77 تا 85 برخورد کرد.

 

تصویر آشنایی که رسانه ها به عنوان سمبل حمله هواپیماها در 11 سپتامبر تکرار می کنند مربوط به این برخورد است. در تصویر می توان دید که چند طبقه بالاتر برج شمالی در حال سوختن است. نیم ساعت بعد در 46/37/9 بوئینگ 200-757 پرواز امریکن ایرلاین 77 از روی بلوار واشنگتن عبور و به دیوار ساختمان پنج ضلعی پنتاگون برخورد کرد. در 59/9 صبح برج جنوبی پس از یک ساعت مقاومت متلاشی شد. کمتر از 5 دقیقه بعد 11/3/10 بوئینگ 200-757 یونایتد ایرلاین 93 در 240 کیلومتری شمال غربی واشنگتن و در شمال غربی ایالت پنسیلوانیا سقوط کرد. محل سقوط مزرعه یی در ناحیه شانکسویل بود. نیم ساعت پس از آن در 28/10 برج شمالی هم متلاشی شد.

 

برج جنوبی 56 دقیقه و برج شمالی 102 دقیقه بعد از برخورد سقوط کردند و تمام محوطه ساختمان های یک تا 6 از بین رفت. ساختمان شماره 7 تجارت جهانی هم در اثر قطعات فرو افتاده از برج ها آسیب دید و در ساعت 20/17 تخریب شد. کلیسای ارتدوکسی سنت نیکلاس و ساختمان دویچه بانک در خیابان لیبرتی تالار کالج منهتن در خیابان 30 برادوی غربی و هتل میلینیوم در خیابان 90 چرچ از جمله بناهای مشهور اطراف برج ها بودند که با تخریب آنها آسیب جدی دیدند.

 

محققان بسیاری تاکنون به کاوش درباره نحوه سقوط برج ها پرداخته اند. گزارش رسمی این تحقیقات در 26 آوریل 2005 و از طرف موسسه استاندارد و فناوری اداره تجارت ملی امریکا (NIST) منتشر شد. براساس این گزارش قسمت خارجی ساختمان در اثر برخورد هواپیما سوراخ می شود و آتش اتصالاتی که طبقات را نگه می دارد، ضعیف می کند. کف طبقات به سمت پایین خم می شوند و دیواره ها را از درون سست می کنند. پس از مدتی ستون های پیرامونی ساختمان دیگر نمی توانند وزن طبقات بالایی را تحمل کنند. ابتدا طبقات آسیب دیده بین دو قطعه سالم مانده پرس می شوند و بعد در اثر این ضربه تمام ساختمان فرو می ریزد. اگر هوپیماها به طبقات انتهایی برخورد می کردند یا اینکه نمی توانستند به عمق ساختمان نفوذ کنند شاید برج ها کاملاً تخریب نمی شدند.

 

نقش آتش را نیز باید در نظر داشت. هر کدام از بوئینگ ها که از فرودگاه های لوگان دالاس و نیوارک برخاسته بودند، 91 هزار لیتر بنزین هواپیما حمل می کردند که حرارت بسیار بالایی ایجاد می کند.

 

گرچه تلفات یازده سپتامبر دقیقاً مشخص نشده است، ولی می توان گفت حدود سه هزار نفر در این واقعه کشته شدند. 2974 نفر تعداد قربانیان و 19 نفر تعداد هواپیمارباها هستند. 246 نفر مسافران چهار هواپیما بودند. 88 نفر در امریکن 11، 59 نفر در یونایتد 175، 59 نفر در امریکن 77 و 40 نفر در یونایتد 93. از میان ساکنان نیویورک 2603 نفر درون برج ها یا روی زمین و 125 نفر در ساختمان پنتاگون کشته شدند. اداره آتش نشانی نیویورک 343 مامور را در حادثه از دست داد. 23 افسر اداری و 37 نیروی عملیاتی از پلیس نیویورک کشته شدند. ماموران پلیس و آتش نشانی برای کمک به بازماندگان و جلوگیری از تلفات بیشتر در نزدیکی محل حادثه جمع شده و تعدادی نیز وارد طبقات پایینی برج ها شدند تا به دام افتادگان را نجات دهند. حادثه بیشتر به آتش سوزی شبیه بود و کسی تصور نمی کرد برج ها ناگهان پایین بریزند. در برج شمالی 1366 نفر و در برج جنوبی 600 نفر بر اثر آتش سوزی یا ماندن زیر آوارها از میان رفتند. حدود 200 نفر از کسانی که به دام افتاده بودند ناامیدانه از برج های در حال سوختن بیرون پریدند و در اثر سقوط جان خود را از دست دادند. مسیرهای نجات مسدود شده بود و به دلیل دود و گرمای شدید امکان کمک رسانی با بالگرد وجود نداشت. طبقات 93 تا 101 توسط شرکت مارش و 101 تا 105 توسط شرکت کانتور فیتز جرالد مورد استفاده قرار می گرفت. کانتور فیتز جرالد 658 نفر و مارش 295 نفر کارمند در این طبقات داشتند. پرواز امریکن ایرلاین 11 درست به همین منطقه برخورد کرد. در میان 246 سرنشین هواپیماها 8 کودک حضور داشتند 5 نفر در امریکن 77 بین 3 تا 11 سال، 3 نفر در یونایتد به سنین 2، 3 و 4 سال. کودک 2 ساله مسافر یونایتد کم سن وسال ترین و مسافر 82 ساله مسن ترین سرنشینان هواپیماها بودند. درون برج ها نیز کمترین سن 17 و بیشترین 79 سال گزارش شده است. میانگین سن کشته شدگان حادثه 40 سال تخمین زده می شود. پس از پایان کار خرابه ها جست وجو شدند و 1600 تکه از اجساد به دست آمد که تشکیل 1100 پیکر کامل را می داد. 10هزار قطعه استخوان و بافت های مختلف انسانی هم کشف شد که وضعیت آنها نامشخص باقی ماند.

 

در فهرست نهایی قربانیان یازده سپتامبر نام 24 نفر گمشده نیز دیده می شود.در محل برج های دوقلو دو نورافکن بسیار بزرگ نصب شده است که ستون هایی از نور را به سمت آسمان می فرستد. طرح هایی برای ساخت بنای یادبود پیشنهاد شده و در حال اجرا است که هنوز نتیجه یی از آن منتشر نشده است. حادثه یازده سپتامبر در کمتر از دو ساعت روی داد و در آن سه هزار انسان بی گناه جان خود را از دست دادند.