محمد سرابی

www.msarabi.com

 
اهدا اعضا - زنده ماندن پس از مرگ
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱:۳۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ تیر ۱۳۸٦
 

زنده ماندن پس از مرگ

محمد سرابی:
این واقعیت تلخ و دردناکی است که بلافاصله بعد از مرگ، عناصر بدنمان تجزیه می‌‌شوند و خیلی سریع اندام‌ها شکل خودشان را از دست می‌دهند.

فروپاشی آغاز می‌شود ولی این وسط یک چیز خوشایند هم وجود دارد؛ بعضی اعضای بدن ما می‌توانند در بدن انسان‌های دیگر به زندگی ادامه دهند و به آنها که به علت‌های مختلف عضو مهمی مانند کلیه را از دست داده‌اند جان و عمر تازه‌ای ببخشند. 

از چند سال پیش و با گسترش مهارت‌های پزشکی، اهدای اعضای بدن در ایران شکل و شمایل درست و حسابی‌ای به خود گرفته است. به هر حال قرار است در این صفحات چیزهای بیشتری راجع به این ماجرا بدانید و یاد بگیرید که اگر تصمیم گرفتید یکی از آن آدم‌ها باشید، چی کار کنید تا بتوانید اعضای بدنتان را ببخشید؛ اعضایی که می‌توانند به جای پوسیدن در زیر خاک، به دیگران زندگی دوباره ببخشند. سبک‌زندگی این شماره در مورد زنده ماندن پس از مرگ است.

پر کردن چهارخانه‌ها
 برای پرکردن فرم اهدای اعضا، باید معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی را پیدا کنید. در شهرهای مشهد، ارومیه، تبریز، زنجان، قزوین، قم، اصفهان، شهرکرد، یاسوج، شیراز، جهرم، کرمانشاه و... دانشگاه‌های علوم پزشکی فرم‌های مخصوص شبکه فراهم‌آوری اعضای پیوندی ایران را به شما می‌دهند.

 در تهران 3 بیمارستان دکتر شریعتی، مسیح دانشوری و امام خمینی جاهایی هستند که این فرم را دارند ولی مرکز اصلی مدیریت پیوند و بیماری‌های خاص، در نزدیکی میدان ونک و کنار بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد مستقر است که در آنجا هم می‌توانید فرم‌ها را پیدا کنید و با پر کردن چند چهارخانه و نوشتن یک سری اطلاعات کارتان را شروع کنید.

 از راه جست‌وجوی اینترنتی با کلید واژه «اهدای اعضا» نیز آدرس‌های اینترنتی مربوط به دست خواهند آمد. البته فعلا امکانات ثبت‌نام اینترنتی فراهم نیست و باید به صورت حضوری فرم‌ها را پر کنید.

 فرم وصیتنامه شامل مشخصات معمولی است به اضافه اینکه باید عبارت «وصیت می‌کنم تا پس از مرگ، اعضایم جهت پیوند به بیماران نیازمند اعضای پیوندی مورد استفاده قرار گیرد» را با دستخط خود نوشته و امضا و اثر انگشت را هم برای محکم‌کاری اضافه کنید.

 6 گزینه برای اهدا در فرم‌‌ها وجود دارد: قلب، ریه، کبد، کلیه‌ها، نسوج، همه اعضا و نسوج قابل اهدا. اگر تصمیم دارید اعضای بدن خود را بعد از مرگ ببخشید، خسیس‌بازی درنیاورید و همه گزینه‌ها را علامت بزنید.

 در انتهای فرم قسمتی وجود دارد که به صورت یک کارت جدا شده و به شما داده می‌شود. روی کارت مشخصات و اعلام رضایت شما و پشت کارت شماره تلفن‌های بیمارستان‌های امام خمینی و شریعتی نوشته شده است تا در صورت احراز مرگ مغزی به آنها اطلاع داده شود. کارت، یک شماره سریال مشترک با فرم وصیتنامه دارد که در مرکز مدیریت پیوند نگهداری می‌شود.  کارت را همیشه همراه داشته باشید، مخصوصا هنگامی که احتمال مرگ مغزی‌تان بیشتر است!

 برای تمام کسانی که می‌خواهند اعضای خود را اهدا کنند، سؤال‌ها و نگرانی‌‌هایی پیش می‌آید که در برگه‌های ضمیمه وصیتنامه به آنها پاسخ داده شده است؛ مثلا اینکه پس از خارج کردن عضو، تکلیف فضای خالی آن چه می‌شود؟ یا اینکه پزشکانی که می‌خواهند از اعضای شما برای پیوند به دیگران استفاده کنند، همان پزشکانی هستند که مرگ مغزی و بازگشت‌ناپذیری به زندگی را تأیید می‌کنند؟ جواب تمام آنها را می‌توانید در فرم پیدا کنید.

قطعاتی که یدکی می‌شوند
محدویت سنی برای اهدای اعضا وجود ندارد ولی با توجه به اینکه بدن انسان معمولا در جوانی (متوسط سن قهرمانان ورزشی) دارای بهترین کیفیت است، جوان‌ها اهدا‌کنندگان ایده‌آلی هستند.

 دستگاه‌ها: قلب، کلیه‌ها، ریه‌ها، کبد، لوزالمعده و روده‌ها.

 بافت‌ها: بافت‌هایی مثل قرنیه، استخوان، غضروف، عروق، پوست، تاندون لیگامان و دریچه‌های قلبی را می‌شود به بدن فرد نیازمند پیوند زد.

نکته اخلاقی -پزشکی: اگر داوطلب اهدای عضو شدید، انصاف داشته باشید و از بدنتان خوب مراقبت کنید. داوطلبی که مرگ مغزی شده اما به دلیل مثلا سیگاری بودن قلب و ریه‌اش نیم‌سوز شده باشد، به درد کسی نمی‌خورد.

رفت برگشت‌ناپذیر
 اگر بیمارستان‌ها با بیماری مواجه شوند که دچار مرگ مغزی شده باشد، مسئله را به یکی از مراکز اهدای عضو اطلاع می‌دهند. این‌طور مرگ‌ها، اغلب در پی تصادف، سقوط از ارتفاع، برخورد با اجسام سخت یا پاره شدن رگ‌های مغز رخ می‌دهد.

 در ICU، پزشک تشخیص می‌دهد که شما به علت آسیب وارده به مغز دچار اختلال شدید هوشیاری هستید. این زمان به عنوان ساعت صفر تعیین می‌شود، دستگاه‌های تنفس و ضربان مصنوعی قلب به بدن متصل می‌شوند و یک تیم شامل پزشک عمومی، پرستار، متخصص بیهوشی و مددکار به بیمارستان اعزام می‌شوند تا مطمئن شوند شما از روی تخت بیمارستان بلندبشو نیستید و رضایت مقدماتی را از خانواده‌ شما بگیرند.

 حتی اگر فردی اندام‌های خود را از لحاظ قانونی و حقوقی بخشیده باشد، باز هم به جهت رعایت ملاحظات اخلاقی و اجتماعی باید از خانواده او کسب رضایت کرد.

  در صورت موافقت، شورای 5 نفره‌ای از پزشکان، باید مرگ مغزی بازگشت‌ناپذیر را تایید کنند. یک متخصص مغز و اعصاب، یک جراح مغز، یک متخصص داخلی، یک متخصص بیهوشی و یک پزشک از پزشک قانونی، این شورا را تشکیل می‌دهند که همگی اختیارات ویژه‌ای از مراجع عالی دارند.

  این شورا هیچ نقش یا سهمی در مراحل انجام پیوند نخواهد داشت.

 تا 24ساعت در ICU مهمان می‌مانید و حتی اگر یکی از الکترودهای متصل به مغز یا هر یک از نشانگرهای دیگر، کوچک‌ترین علامتی را ثبت کنند که نشانه واکنش بدن باشد، عملیات اهدای عضو متوقف می‌شود.

علما چه می‌گویند
از خاک به خاک؛ از خاکستر به خاکستر
دکتر ایرج فاضل در تاریخ 31/2/1368 (ماه آخر زندگی امام خمینی(ره)) نظر ایشان را در مورد اهدای اعضای بدن جویا شد. در انتهای برگه استفتا نوشته شده است: «بر فرض مذکور چنانچه حیات انسان دیگری متوقف بر این باشد، با اجازه صاحب کلیه یا کبد و امثال آن جایز است». آیت‌‌‌الله خامنه‌ای هم در تاریخ 28/11/70، نظر خود را در عبارتی مشابه بیان کرده‌اند. آیت‌الله صانعی، آیت‌الله بهجت، آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله صافی و همین‌‌طور آیت‌الله فاضل‌لنکرانی (رحمه‌‌الله علیه) نیز آن را جایز دانسته‌اند.

نکته بارز در مشروح استفتائات، مسئله ضرورت حفظ جان مسلمانی است که نیازمند دریافت عضو از میت است. برخی دیگر از روحانیون مانند آیت‌الله منتظری و آیت‌‌الله سیستانی این کار را به دلایلی مجاز ندانسته‌اند. این ملاحظات مذهبی که بحث‌هایی را در مورد اهدای اعضا پدید می‌آورد، ممنوعیت مثله کردن، مصداق ظلم واقع شدن، قطع عضو، عدم جواز تاخیر دفن و هتک حرمت به جسد را شامل می‌شود که البته با نگرش جدید فقه پویا اغلب این موانع رفع شده است.

در بسیاری از کشورها، عمل پیوند از لحاظ قانونی مجاز و در بیمارستان قابل اجراست ولی تعلقات مذهبی مانع گسترش پیوند اعضا می‌شود. حتی اجبارهایی که از سوی دولت‌ها اعمال می‌شود هم در عمل مورد مناقشه قرار می‌گیرد.

بین کشورها، چین با توجه به ایدئولوژی حکومتی خود، بزرگ‌ترین بازار پیوند اعضاست که بسیاری از بیماران برای دریافت عضو، ناچار از سفر به آن هستند.

آن‌طرف آب چه‌جوری است؟
رضایتش  را گرفتیم

کسب رضایت برای پیوند اعضا از بیمار مرگ مغزی در کشورهای مختلف انواع متفاوتی دارد. در فنلاند، پرتغال، اتریش، سوئد، چک، اسلواکی، مجارستان و لهستان فرض بر این است که تمامی شهروندان با اهدای اعضای خود موافق هستند و پس از احراز شرایط پزشکی، جراحی انجام می‌شود.

در آمریکا، انگلستان، ایرلند، دانمارک، هلند، آلمان و برخی کشورهای آمریکای لاتین، فرد باید در طول زندگی رضایت قطعی خود را ثبت کند. در اسپانیا، ایتالیا، یونان، بلژیک، لوکزامبورگ و فرانسه، علاوه بر رضایت هر فرد، خانواده او هم باید رضایت خود را اعلام کنند.

 

مجله همشهری جوان 30 تیر 1386


 
 
زمین می‌لرزد؟
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱:٤٦ ‎ب.ظ روز شنبه ٩ تیر ۱۳۸٦
 
آموزش > کاربردی- محمد سرابی:
بحث زلزله این روزها حسابی داغ است، در این گیر و دار بد نیست چیزهایی بخوانیم راجع به اینکه در چنین مواقعی چه کار می‌‌شود کرد.

«در هنگام وقوع زلزله، ضمن حفظ خونسردی، از زیر لوستر به طرف چهارچوب در فرار کنید!» این توصیه را چند بار شنیده‌اید؟ اصلا فکر می‌کنید وقتی که یک زلزله 7 ریشتری خانه‌ای را می‌لرزاند می‌توانید راه بروید؟

دستورالعمل‌های زیادی برای مقابله با زلزله منتشر شده که در مدارس هم آموزش داده می‌شود. مانورهای زلزله نیز گاه به گاه اجرا می‌شود. قوانینی برای ساخت و بازسازی ساختمان‌ها وضع شده است که بساز بفروش‌ها دائما سعی می‌کنند از زیر رعایت آنها شانه خالی کنند.

محلات گران‌قیمت شمال شهر تهران به طور کامل روی خط گسل قرار دارد و تقریبا تمام شهر در معرض خطر است. در عین حال مردم با وجود ترس و وحشت از زمین لرزه، در کمال آرامش زندگی خود را به قضا و قدر سپرده‌اند.

انسان نمی‌تواند زلزله را ایجاد کند، از زلزله هم نمی‌تواند جلوگیری کند. حتی نمی‌شود پیشگویی کرد که چه وقت زلزله اتفاق می‌افتد. فقط یک امکان وجود دارد؛ می‌توان با رعایت چند مورد کاری کرد که در زمان وقوع زلزله کمی کمتر آسیب ببینیم.

خیلی‌ها ممکن است در مقابل این توصیه‌ها بگویند «اگر زلزله بخواهد شما را بکشد، پس خواهد کشت.»  در پاسخ به این حرف باید گفت مقابله با زلزله مثل بستن کمربند ایمنی در حین رانندگی است. به یاد داشته باشید که هر چقدر هم که زمین‌لرزه قدرتمند و خطرناک باشد، اگر برخی اقدامات احتیاطی باعث شود که احتمال زنده بودنتان 10درصد هم بالاتر برود، باید آنها را انجام دهید.

چیزهایی که خوب است بدانید و کارهایی که خوب است انجام دهید در 3 مرحله معنی پیدا می‌کند؛ قبل از لرزیدن، در زمان لرزیدن و بعد از لرزیدن.

فکر خطر باشید
غیر از داخل کشتی‌ها معمولا در جای دیگری کمد و وسایل آن را به دیوار محکم نمی‌کنند. ولی شما می‌توانید این کار را بکنید. و خیلی کارهای دیگر که در حالت عادی ممکن است عجیب به‌نظر برسد. منتهی علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد.

  بد نیست شما هم کمدتان را به دیوار محکم کنید و برای اینکه بند و بست در معرض دید نباشد می‌توانید پیچ را در بالای کمد و نه در طرفین به دیوار بزنید، از همان جا هم با یک تکه سیم، کمد را به آن وصل کنید، در این صورت دیگر یک ضرب سقوط نمی‌کند. اگر هم بعدا جای کمد راتغییر دادید این جای پیچ به عنوان جای تابلو استفاده می‌شود.

  مراقب اشیای معلق و دامنه سقوط آنها باشید. بعضی از آنها مانند لوستر را می‌توانید با یک پیچ اضافی محکم‌تر کنید. پیچ دوم را با فاصله از اولی به سقف بزنید تا اگر لوستر کنده شد توسط این پیچ اضافی متوقف شود و با سقوط آزاد پایین نیاید.

  اشیای سنگین و شکستنی را پایین‌تر بگذارید یا در جای خود محکم کنید. تابلوهای کنده‌کاری شده بزرگ، دستگاه‌های تهویه مطبوع، دریچه‌های عبور هوا، پرده و میل‌ پرده‌های سنگین، گلدان‌های آویز و... همه می‌توانند در زمان زلزله به پرواز در بیایند. ظروف شیشه‌ای و کریستال را روی پیشخوان آشپزخانه نگذارید.

  آب و غذا ذخیره کنید. می‌شود از گالن‌های بزرگ یا حتی چندین بطری خالی نوشابه خانواده برای آب استفاده کرد. مواد غذایی فاسدنشدنی مانند کنسرو ، بیسکویت و... نیز برای ذخیره کردن مناسب هستند. بعد از زلزله آب خیلی ارزشمند می‌شود، این نکته مهم یادتان نرود.

  در مورد کپسول آتش‌نشانی درون خانه به نکات زیر توجه کنید:

 کپسول در اندازه‌ای باشد که همه افراد بتوانند آن را بردارند و از آن استفاده کنند.
 کپسول در یک نقطه کاملا قابل دسترس و در ارتفاع مناسب نصب شود.

  افراد خانواده باید روش به کار گرفتن آن را بدانند. برای این آمادگی می‌توانید یکی دو بار در فضای باز و با رعایت احتیاط تمرین کنید.

  مدارک، اسناد، طلا و جواهر، وجه نقد و... را در چند مخفی‌گاه مشخص و درون کیف یا کیسه پلاستیکی قرار دهید تا بعدا بتوانید آنها را پیدا کنید. جعبه‌های فلزی هم برای این کار مناسب هستند.

  چادر سفری، وسیله بسیار مناسبی است که در اندازه‌های مختلف در بازار پیدا می‌‌شود. از فروشنده بخواهید که چادر را یک بار برایتان باز و بسته کند و فراموش نکنید که به عنوان مثال چادر 6 نفره به اندازه 6 نفر کوهنورد است ولی تعداد بیشتری از افراد معمولی در آن جا می‌گیرند.

  یک چمدان، ساک یا ترجیحا کوله‌پشتی برای زمان زلزله تهیه کنید و آن را در مکانی مناسب قرار دهید. توی کوله پشتی از وسایل زیر پر می‌شود:

 جعبه کمک‌های اولـیه (پمادهاوداروهای مسکن، مایعات شست‌وشودهنده  و ضدعفونی‌کننده، چسب زخم، پودر ORS، باند استریل، آسپرین و تب‌بر).

   مواد خوراکی (کنسروها و چند بطری آب)، زیرانداز، پوشاک گرم، لباس زیر، حوله و  اگر سالمند یا کودکی در خانواده دارید پوشک و ملحفه.

 رادیو، چراغ قوه، کبریت، فندک، شمع، قوطی بازکن، کیسه‌های پلاستیکی، چاقو، دم باریک، نخ و سوزن و طناب.

بی‌هدف فرار نکنید
مهم‌تر از همه اینکه وحشت نکنید. حتی اگر تکه‌هایی از گچ سقف هم  روی فرش افتاد، این به معنی خراب شدن خانه نیست. تعداد زیادی از زلزله‌ها تنها یک لرزش کوتاه هستند و به زودی پایان می‌یابند.

در طول زلزله کسی نمی‌تواند راه برود. تنها سعی کنید از اشیای خطرناک خانه فاصله بگیرید. قفسه‌های بزرگ و بوفه‌های شیشه‌ای از جمله این وسایل هستند. اگر در تختخواب هستید به طرف دیوار غلت بزنید.

در مکان‌های عمومی به طرف درهای خروجی هجوم نبرید چون احتمال زیر دست و پا رفتن خیلی بیشتر از زیر آوار ماندن است.

اگر رانندگی می‌کنید به آرامی در کنار خیابان و دور از تیرهای چراغ برق یا ساختمان‌های بلند پارک کنید ولی از خودرو خارج نشوید.

اگر پیاده هستید در گوشه‌ای دور از نمای شیشه‌ای یا قابل ریزش ساختمان‌ها پناه بگیرید و کیف و کاپشن یا هر وسیله‌ای را که به همراه دارید روی سر بکشید و زیر خودروهای پارک شده و درون جوی آب نروید.

اگر درون اتوبوس یا مترو هستید، هیچ کاری نکنید.

اوضاع را بررسی کنید
مفهوم فرار کردن از خانه با تخلیه اضطراری محل سکونت تفاوت دارد. اگر مکان زندگی شما به دلیل ضعف ساختمان امکان تخریب دارد یا چنان ترک‌های بزرگی خورده است که فکر می‌کنید خانه همین الان فرو می‌ریزد، از خانه خارج شوید.

ممکن است پیام‌های رادیویی یا بلندگوهای امدادگران هم از شما بخواهند ساختمان‌ها را ترک کنید. در غیر این صورت، در خانه باقی بمانید و تصور نکنید که حتما پس از زلزله باید به خیابان‌ها هجوم برد.

  بعد از زلزله ممکن است در کف خانه، شیشه‌های شکسته پراکنده شده باشد. اگر زلزله در شب اتفاق بیفتد کسانی که از خواب می‌پرند باید مراقب افتادن روی خرده شیشه‌ها باشند.

اگر در چنین موقعیتی زخمی شوید غیر از اینکه قادر به راه رفتن نخواهید بود، ممکن است زخم عفونت کند و به دلیل مشکلات بهداشتی، درمان آن به تاخیر بیفتد. اگر خانه کاملا تاریک است و یک بوفه شکسته هم مقابل شما قرار گرفته است، فرش‌ها را تا بزنید یا پتو و تشک را روی زمین پهن کنید تا راه باز شود.

استفاده از پارچ شیشه‌ای کنار تختخواب هم به همین دلیل ممنوع است. تابلوها و آینه‌های بزرگ نیز می‌توانند باعث پخش شدن خرده‌شیشه شوند.

   اگر در خانه هستید ممکن است هنوز لوله‌ها پر از آب باشند. پس شیر را باز کرده و تا جایی که می‌توانید آب ذخیره کنید. فیوز اصلی را قطع کنید. شیر گاز را ببندید. هر وسیله معلقی را جابه‌جا کنید. درها را به آرامی باز و بسته کنید چون ممکن است چهارچوب در از شکل خارج شده و گیر کرده باشد. خطوط تلفن را اشغال نکنید چون نمی‌توانید از حال همه باخبر شوید و علاوه بر آن، ظرفیت تلفن برای امدادرسانی موردنیاز است.

   از دستشویی استفاده نکنید. زلزله می‌تواند باعث بسته شدن راه فاضلاب شده باشد. آبی که ذخیره کرده‌اید هم برای مصارف پاکیزگی و بهداشتی نیست. این آب فقط برای نوشیدن است.

   در زمستان که احتمالا وسیله‌ای برای گرم کردن تمام خانه ندارید، همگی به یک اتاق بروید و با میخ پتوها را به پشت پنجره‌ها بکوبید تا مانع ورود هوای سرد شود. فقط مراقب باشید دچار گاز گرفتگی نشوید.

   اگر تصمیم گرفتید از خانه خارج شوید، بی‌هدف به خیابان نریزید. مدارک، کوله پشتی، چادر و دیگر لوازم ضروری را بردارید و به آرامی بیرون بیایید. در یک صف راه بروید و در راه‌پله مراقب خراب شدن پله‌ها و خالی‌شدن زیر پایتان باشید. اگر در شب بیرون می‌آیید و کودکی به همراه دارید، او را در وسط صف جای بدهید. نفر اول باید راه را باز کند.

   از خودرو استفاده نکنید؛ چون بعد از طی کردن یکی دو خیابان در ترافیک گیر می‌افتید و باید همان‌جا آن را رها کنید. حتی اگر به راه‌های خروجی هم دسترسی دارید، باز سعی نکنید در ساعت‌های اول بعد از زلزله از شهر خارج شوید چون پلیس راه برای جلوگیری از هرج و مرج و سرقت، مسیر را خواهد بست و تنها نیروهای امدادی شهرهای دیگر اجازه ورود دارند. احتمالا بنزین هم کمیاب می‌شود.

  بعد از زلزله، شایعات و حرف‌های دهان به دهان مردم را کنار بگذارید. تنها اخبار رادیویی و صحبت‌های امدادگران و مامورانی که یونیفورم دارند، معتبر هستند. به توصیه‌های آنها عمل کنید.

  به یاد داشته باشید زلزله‌زدگی تا ابد ادامه پیدا نمی‌کند. با وجود انتقادهایی که به امدادرسانی می‌شود، در کشور ما در بدترین وضعیت هم به فاصله کمی امدادگران به شما می‌رسند و در نهایت تا یک هفته بعد از زلزله، موقعیت کاملا تثبیت می‌شود. بیشتر ارگان‌های دولتی و گروه‌های مردمی نیز برای مقابله با زلزله طرح‌ها و تمریناتی را آماده کرده‌اند.


همشهری جوان 9 تیر 84

http://hamshahrionline.ir/details/25454


 
 
ترور شاه در مکزیک
نویسنده : محمد سرابی - ساعت ۱:٥٦ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٧ تیر ۱۳۸٦
 

 

 خلخالی و کارلوس 

              

محمد سرابی

 

مشکلات شاه در دوران آوارگی تنها به جابه جایی دائمی در کشورهای مختلف و تماشای پیروزی انقلاب خلاصه نمی شد. بلکه او همواره خطر کشته شدن را احساس می کرد. خصوصاً که انقلابیون بارها وی را تهدید به انتقام کرده بودند. در اوج این بحران «کارلوس» تروریست معروف بین المللی 4ماه بعد از انقلاب اسلامی و در توافقی با آیت الله خلخالی دست به ترور شاه در مکزیک زد.


تیرماه 58 جهان درگیر آشوب بود. سوموزا در نیکاراگوئه دیگر قادر به سرکوب انقلابیون نبود. کارتر و برژنف مقدمات مذاکرات بین دو ابرقدرت (سالت) را ترتیب می دادند. ایدی امین دیکتاتور آفریقایی سرنگون شده و همراه زنان متعدد و مدال های رنگارنگی که در طول حکومت به سینه خود زده بود به عربستان فرار کرد.

 

گوشه و کنار کشور شاهد درگیری های مسلحانه، تحرکات چریکی و اقدامات خودسرانه گروه هایی بود که برای فعالیت های خود تابع هیچ قاعده یی نبودند. دولت بازرگان که به اصول نظم و قانون ملتزم بود قدرت موثری برای هدایت این آشفتگی نداشت. هر روز اخباری از دستگیری عوامل رژیم سابق به گوش می رسید. مدیران ادارات و سازمان ها یکی پس از دیگری تغییر می کردند و هر یک از سران گروه ها در پی اثبات ایدئولوژی خود و رد دیگر نظریات بودند.

 

در آن سوی دنیا شاه و چمدان هایش از این طرف به آن طرف می رفتند. سفارت امریکا در مکزیک روز 9 خرداد اعلام کرد که بنا به مقاله چاپ شده در تاریخ 26 مه (5خرداد) در روزنامه «اکسلیسیر» مکزیک، بخش کنسولی وزارت خارجه این کشور اجازه ورود شاه را نخواهد داد. ولی در یکم ژوئن (11خرداد) «جورگه کاستانه دا» وزیر خارجه مکزیک اعلام کرد که محمدرضا پهلوی می تواند وارد خاک مکزیک شده و در صورت باطل بودن گذرنامه وی به او یک برگه مهاجرت ویژه داده خواهد شد. بالاخره در 20 خرداد شاه و فرح و یکی از پسرانش با هواپیمای بانک بازرگانی مکزیک «دوکمرسیو» وارد مکزیکوسیتی شدند. او برای 6 ماه ویزای توریستی دریافت کرده بود. 15 دقیقه پس از پیاده شدن از هواپیما کاروان کوچکی از خودروها خانواده سلطنتی را به ویلایی در شهر «کوئرناوکا» در نزدیکی مکزیکوسیتی بردند1.

 

شاه مدتی در محل جدید به سر برد. ملاقات با نیکسون طولانی ترین مصاحبه او پس از خروج از ایران با خبرنگاری به نام دیوید فراست و بالاخره تنظیم کتاب پاسخ به تاریخ که امضای «25/6/58 کوئرناوکا» را در انتهای خود دارد نیز در این شهر انجام شده است2.

 

هنوز یک هفته از استقرار شاه در ویلای جدیدش نگذشته بود که آیت الله خلخالی حاکم شرع انقلاب اعلام کرد؛«من حکم اعدام شاه را صادر کرده ام و به فدائیان اسلام گفته ام که شاه را در هر کجا که باشد به سزای عمل خود برسانند و انتقام ملت ایران را از این خائن و مفسدفی الارض بگیرند. از چند هفته پیش گروهی از فدائیان اسلام در جست وجوی او به باهاما رفته اند و اکنون در مکزیک هستند تا حکم اعدام شاه را اجرا کنند3.»

 

این تهدید آن هم از سوی خلخالی برای ایجاد وحشت در دل خانواده سلطنتی کافی بود. دو روز بعد خبرگزاری فرانسه از مکزیک چنین گزارش داد؛ «رائول مندیولئا رئیس پلیس قضایی مکزیک از ورود کماندوهای فدائیان اسلام به مکزیک اظهار بی اطلاعی کرد. شاه سابق ایران در کوئرناوکا در 80 کیلومتری مکزیکوسیتی تحت حفاظت 50 نگهبان به سر می برد.»4 بنا به گزارش یونایتدپرس «شاه هفت ویلا را در شهر 250 هزار نفری کوئرناوکا اجاره کرده است. مادرش تاج الملوک در 35 متری او زندگی می کند.»5

 

یونایتدپرس همچنین از 2 برابر شدن تعداد محافظان پلیس خبر داد که قاعدتاً باید به 100 نفر رسیده باشد.

 

چند روز بعد شخصی که خود را دانشجوی ایرانی معرفی کرد به اداره پلیس کوئرناوکا رفت و تقاضا کرد با شاه ملاقات کند. او حتی حاضر بود با دست و پای بسته با محمدرضا گفت وگو کند. پلیس بلافاصله وی را دستگیر کرد. قاعدتاً اگر این شخص قصد ترور شاه را داشت مسلماً به اداره پلیس مراجعه نمی کرد.

 

تهدید اصلی هنوز در راه بود. چهار تیرماه خلخالی در مصاحبه یی جنجالی با خبرگزاری فرانسه گفت؛ «ایلچ پار میرزآلباس کارلوس تروریست مرموز بین الملل در هماهنگ کردن عملیات مربوط به اعدام شاه سابق ایران شرکت دارد.» وی افزود؛ «عناصر ساندنیست و رزمندگان ناسیونالیست امریکای لاتین نیز در این عملیات شرکت دارند. آیت الله خلخالی چندی پیش گفته بود که یک واحد کماندویی مرکب از سه نفر که کاملاً با مکزیک، زبانش و سنت هایش آشنایی دارند برای اعدام شاه در این کشور به سر می برند. ولی از مقامات مکزیکی خواست دانشجوی بازداشتی را که ارتباطی با ایران ندارد آزاد کنند.»

 

کارلوس در دوران خود از خبرسازترین فرماندهان گرو ه های مسلح در امریکای جنوبی محسوب می شد که خشونت و مهارت او در هدایت افرادش از وی شخصیتی افسانه یی ساخته بود. همان روز رادیو کلن اعلام کرد«کارلوس مدتی است که تحت تعقیب پلیس بسیاری از کشورها قرار دارد.

 

آیت الله خلخالی جایزه یی به مبلغ 140 هزار دلار برای کسی تعیین کرد که شاه را در مکزیک بکشد6.»

 

اگر چه انقلابیون ایران با دیگر مبارزان انقلابی جهان ارتباط های تبلیغاتی داشتند ولی در حالی که پلیس بین الملل قادر به یافتن کارلوس نبود به نظر باورناپذیر می آید که خلخالی با او تماس گرفته و چنین توافقی را منعقد کرده باشد البته این باورناپذیری چندان طول نکشید.

 

***

 

روز 6 تیر 1358 برابر با 27 ژوئن 1979خبری منتشر شد که ابعاد خطر ترور شاه و محدوده تاثیر انقلاب ایران را در اذهان تغییر داد. روزنامه ال دپاریو و خبرگزاری فرانسه اولین رسانه هایی بودند که این خبر را منتشر ساختند. زمانی که خانواده سلطنتی در ویلای گران قیمت خود حضور داشتند چند بالگردی که در بالای آن پرواز می کردند ناگهان از اطراف به ساختمان ها نزدیک شدند و از فاصله چند متری رگبار گلوله به ویلا سرازیر شد. گزارش مستندی از این لحظات در دست نیست ولی می توان موقعیت یک ویلای بزرگ و مجهز در شهری توریستی ـ تفریحی را تصور کرد که چگونه گلوله ها شیشه های پنجره ها را خرد کرده و مبلمان و دکور را سوراخ سوراخ می کند. رگبار از محوطه و خودروها هم عبور کرد و محافظان ویلا پس از چند لحظه سردرگمی به آتش بالگردها پاسخ دادند. در جریان تبادل آتش بالگردها عقب نشینی کرده و پس از مدتی در آسمان ناپدید شدند. تصویر چهره کارلوس در نشریات ایران به چاپ رسید؛ مردی با صورت گرد، موهای کوتاه و عینک تیره بسیار بزرگ که تمام ویژگی های یک تروریست «تحت تعقیب» را داشت. همان روز خلخالی از طرف فدائیان اسلام مسوولیت به رگبار بسته شدن ویلای شاه را بر عهده گرفت و اعلام کرد به دنبال به ثمر رسیدن ترور شاه دستورهای تازه یی به اعضای فدائیان اسلام در مکزیک داده است. او همچنین درباره ترور شاه و مقایسه آن با تروتسکی گفت؛ «همه ملل مستضعف جهان خواستار آن هستند و در راه به ثمر رساندن آن از هیچ کوششی مضیقه نخواهند کرد7.»

 

 

پس از آن نیز خلخالی در مصاحبه با رویترز گفت؛ «شاه درون اتومبیلی بود که در جریان حمله درون محوطه قرار داشت. او جراحاتی برداشته ولی بلافاصله مورد درمان قرار گرفته است8.»

 

***

 

عجیب اینکه مطبوعات داخلی نیز به زودی خبرهای جدیدتری به دست آوردند. سوموزا در نیکاراگوئه سقوط کرد و انقلابیون ماناگوا را در اختیار گرفتند. محمد منتظری که به دلیل تمدید نشدن گذرنامه اش نتوانسته بود از کشور خارج شود به همراه گروهی مسلح به فرودگاه مهرآباد رفت و مانع پرواز هواپیماها شد. روزهای بعد نیز انشعاب داریوش فروهر از جبهه ملی ماجرای اعترافات محمدرضا سعادتی از اعضای مجاهدین و اعدام شکنجه گران ساواک به اخبار روز تبدیل شد و ترور شاه اندک اندک به فراموشی سپرده شد.

 

منابع؛-----------------------------

 

1- پاسخ به تاریخ - محمدرضا پهلوی به کوشش شهریار ماکان - ص 6 و 7

 

2- پدر و پسر ـ محمود طلوعی ـ ص 747

 

3- اطلاعات - 26/3/58 - ص 12

 

4- اطلاعات - 28/3/58 - ص 12

 

5- اطلاعات - 29/3/58 - ص 12

 

6- کیهان - 4/4/58 - ص 8

 

7- کیهان ـ ص 2 و اطلاعات ص 2 - 6/4/58

 

8- اطلاعات - 7/4/58 ـ ص 12

 

اعتماد 7تیر 85